Τρίτη 19 Νοεμβρίου 2013

Το βουνό των Κενταύρων (μέρος ΙΙΙ)



Η τελευταία φορά που πήγα στο Πήλιο, και νομίζω αυτή που μου έμεινε περισσότερο, ήταν τέλος Οκτωβρίου-αρχές Νοεμβρίου του 2009 (δεν θυμάμαι καλά).
Πήγα μέσω Χανίων που είναι όλο στροφές μέχρι να φτάσεις στην Πορταριά αλλά και μετά τον Κισσό ως την Τσαγκαράδα (όχι ότι ενδιάμεσα είναι και ευθείες).
Γενικά πάντως θα πρέπει να ξέρετε ότι στο Πήλιο οι δρόμοι δεν είμαι ακριβώς εθνικοί οδοί γι’ αυτό θα πρέπει να έχετε και την ανάλογη υπομονή. Αν δεν είστε τέτοιος τύπος, αφήστε το καλύτερα. Οι δρόμοι θα σας σπάσουν τα νεύρα πριν φτάσετε στον προορισμό σας και όλο το ταξίδι θα κινδυνεύσει να πάει στράφι. Βλέπεις π.χ. μια πινακίδα «Ζαγορά 18 χλμ», μετά από δέκα λεπτά βλέπεις άλλη «Ζαγορά 16 χλμ» και λες «Τι γίνεται; Ή μας δουλεύουν ή κάνουν λάθος».
Εμένα πάντως στον χάρτη μου φάνηκε πιο κοντά να πάω στην Τσαγκαράδα μέσω Χανίων παρά από κάτω, Αγριά-Μηλιές-Πινακάτες κ.λπ., αν και μετά μου είπαν ότι ο δεύτερος δρόμος είναι πιο σύντομος.
Πάντως η διαδρομή μας αποζημίωσε. Ανάμεσα Πορταριά και Χάνια τα δάση τριγύρω είχαν εκείνο το κιτρινοκόκκινο φθινοπωρινό χρώμα και ήταν σαν παραμύθι! Εκεί και στη Σμίξη Γρεβενών πριν πολλά πολλά χρόνια, σε μια άλλη ζωή, είχα δει αυτό το θέαμα. Και φυσικά τήρησα την παράδοση που επιτάσσει κάθε φορά που περνάω απ’ τα Χάνια να τρώω μια φασολάδα με καυτερή πιπεριά.
Μετά από ώρα και άπειρες στροφές και ενώ στο μεταξύ είχε νυχτώσει, φτάσαμε στην Τσαγκαράδα.
Η Τσαγκαράδα πρέπει να είναι μεγαλούτσικο χωριό αλλά ήταν πολύ «περίεργο» χωριό: σου δίνει την εντύπωση ότι είναι κτισμένο κατά μήκος του κεντρικού δρόμου.
Τα σπίτια φαίνονται και από τις δυό πλευρές του δρόμου για χιλιόμετρα ολόκληρα (δεν είναι υπερβολή αυτό) και είναι πνιγμένα στη βλάστηση (ούτε και αυτό είναι υπερβολή). Μου είπαν ότι το χωριό αποτελείται από τέσσερις συνοικίες, η καθεμιά με την πλατεία της, αν και να πω την αλήθεια μόνο δύο πλατείες είδα.
Στην πρώτη πάντως είδα ένα απ’ τα πιο εντυπωσιακά δέντρα που είδα ποτέ στη ζωή μου. Ήταν ένας θεόρατος πλάτανος που το ένα κλαδί του είχε γίνει σαν ένας δεύτερος πλάτανος! Αφού για να μην σπάσει, του είχαν χτίσει (ναι, χτίσει) ένα υποστύλωμα.
Όποιος δεν έχει δει αυτόν τον πλάτανο της Τσαγκαράδας δεν μπορεί να φανταστεί το πράγμα για το οποίο μιλάμε (γι’ αυτό ας ρίξει μια ματιά στην φωτογραφία δίπλα).
Είχε βρέξει εκείνες τις μέρες (το μύριζες στο χώμα και στον αέρα) και δύο πράγματα δεν θα ξεχάσω ποτέ.
Το πρώτο είναι ότι παντού πάνω στο χώμα ήταν στρωμένο ένα χαλί από πεσμένα κάστανα. Θα ήταν η εποχή τους και η Τσαγκαράδα είναι γεμάτη από καστανιές.
Περάσαμε, θυμάμαι, ένα ξύλινο γεφυράκι και καθίσαμε σε ένα παγκάκι και παντού γύρω πάνω στο χώμα ήταν πεσμένα κάστανα και εκείνο το περίβλημά τους σαν αχινός, ήταν μουλιασμένο απ’ τη βροχή και το παπούτσι βούλιαζε. Αυτό μου έχει μείνει.
Μια δεύτερη εικόνα που μου έμεινε ήταν όταν το βράδυ βγήκαμε έξω για μια μπύρα. Στον κεντρικό δρόμο που περπατούσαμε υπήρχε τέτοια ομίχλη που δεν έβλεπες μπροστά σου πάνω από δύο μέτρα.
Η όλη ατμόσφαιρα ήταν υποβλητική, γοτθική. Υπήρχαν φώτα πάνω στο δρόμο αλλά δεν νικούσαν την ομίχλη, απλά την έκαναν γαλαζωπή.
Στις άκρες του δρόμου έβλεπες κάτι τεράστιες, απόκοσμες σκιές που ήταν τα δέντρα που έπνιγαν την Τσαγκαράδα.
Εκείνες τις μέρες διάβαζα «Το παιχνίδι του αγγέλου» (το άρχισα τότε και το τελείωσα μετά από έναν χρόνο όταν βγήκα απ’ το κέντρο αποκατάστασης όπου βρέθηκα «ξαφνικά» απ’ την Τσαγκαραδα – οι ασυμβατότητες της ζωής που λέγαμε κάποτε) και επειδή γενικά επηρεάζομαι απ’ ότι διαβάζω, η γοτθική ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος εκείνου πήγαινε ασορτί με την ατμόσφαιρα στην Τσαγκαράδα την εποχή εκείνη.
Κοντά στην Τσαγκαράδα είναι και πολύ όμορφες, μικρές παραλίες π.χ. ο Μυλοπόταμος.
Αλλά όσο και αν για πολλούς διακοπές και αποδράσεις ίσον θάλασσα, όσο και αν μπορείς να πας στο Πήλιο όλες τις εποχές του χρόνου, για μένα το φθινόπωρο είναι η ιδανική εποχή για να επισκεφτείς μέρη σαν την Τσαγκαράδα.
Τέλος

Τετάρτη 13 Νοεμβρίου 2013

Το βουνό των Κενταύρων (μέρος ΙΙ)



Οι περισσότεροι χωρίζουν το Πήλιο σε δύο μέρη: στο Πήλιο του Παγασητικού (Καλά Νερά, Άφησσος, Λεφόκαστρο, Μηλίνα κ.α.), που μου θυμίζει νησί δεν ξέρω γιατί, και στο Πήλιο του Αιγαίου (Χορευτό, Άι Γιάννης κ.α.) που για μένα είναι όπως όλα τα τυπικά τουριστικά-παραθαλάσσια χωριά της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Εγώ όμως ξεχωρίζω και το Πήλιο του Βουνού και εκεί βάζω τα Χάνια, τη Ζαγορά, τον Κισσό, το Μούρεσι, την Τσαγκαράδα  αλλά και τη Μακρινίτσα με την Πορταριά και τις Μηλιές με τις Πινακάτες και τη Βυζίτσα (αυτά τα τρία χωριά πάνε μαζί).
Εκείνο που κυριολεκτικά με τρελαίνει στο Πήλιο δεν είναι η θάλασσα αλλά το πράσινο.
Τι να σας πω τώρα… Μόνο αν έχει πάει εκεί κάποιος μπορεί να καταλάβει. Φύση όμοια με τη φύση στο Πήλιο του Βουνού δεν έχω ξαναδεί.
Δεν είναι η «άγρια» ομορφιά των ορεινών δασών της υπόλοιπης Ελλάδας, που ξέρω και απ’ τα Τρίκαλα, εκεί είναι κάτι διαφορετικό, πιο ήμερο.
Ιδίως εκεί μέσα σ’ εκείνα τα χωριά, στον Κισσό, στο Μούρεσι και στην Τσαγκαράδα αλλά και στις Μηλιές-Βυζίτσα-Πινακάτες, η βλάστηση είναι τόσο πυκνή, τα πλατάνια και οι καστανιές ενώνονται και σχηματίζουν θόλο πάνω απ’ τον δρόμο που το μέρος φαίνεται σκοτεινό. Αυτή η σκιερή σκοτεινιά είναι για μένα το σήμα κατατεθέν αυτών των χωριών.
Αντίθετα, στα μέρη μέσα στον Παγασητικό κόλπο το τοπίο είναι διαφορετικό: οι λόφοι τριγύρω εκεί είναι γεμάτοι με ελιές, εγώ, που έχω πολλά στερεότυπα, θα το έλεγα τυπικό μεσογειακό τοπίο.
Οι περισσότεροι όταν μιλάνε για την ομορφιά του Πηλίου, εννοούν τις παραλίες και τα αρχοντικά-ιστορικά χωριά. Εμένα δύο πράγματα μου έρχονται στο μυαλό όταν θυμάμαι τις αποδράσεις μου στο Πήλιο: η κουζίνα και οι πλατείες του (ναι, και στην κορφή κανέλα, το ξέρω).
Η σπεσιαλιτέ του Πηλίου είναι φυσικά το σπετζοφάι, το οποίο σπετζοφάι εμένα μου αρέσει χειμώνα-καλοκαίρι.
Γενικά δεν κάνω διακρίσεις σε χειμωνιάτικα και καλοκαιρινά φαγητά. Αν σου αρέσουν οι σούπες, δεν βλέπω τον λόγο να μην τις τρως και το καλοκαίρι, απλά όχι καυτές.
Να π.χ. το δεύτερο φαγητό με το οποίο έχω συνδέσει το Πήλιο είναι η φασολάδα. Αλλά φασολάδα στα Χάνια, όχι μπροστά στη θάλασσα, μην το παρακάνουμε κιόλας.
Επίσης η μία και μοναδική φορά που έφαγα τσιτσίραβλα (χορταρικά είναι αυτά) στη ζωή μου ήταν στο Πήλιο, αν θυμάμαι καλά στις Μηλιές.
Θα εντάξω στην κατηγορία «κουζίνα» και τα γλυκά κουταλιού και το τσίπουρο.
Τα γλυκά του κουταλιού δεν με πολυσυγκινούν γενικά αλλά στο Πήλιο δεν ξέρω, είναι σαν να τα τραβάει το μέρος.
Ειδικά στην Πορταριά τα μαγαζιά που πουλάνε βάζα με γλυκά κουταλιού είναι σαν εκθέσεις! Παρεμπιπτόντως, μπορεί να φαίνονται κοντά στον χάρτη αλλά θέλει πολύ υπομονή για να πας απ’ τον Βόλο στη Μακρινίτσα και την Πορταριά.
Η περιοχή ολόκληρη, όχι μόνο η πόλη του Βόλου, φημίζεται για το τσίπουρό της. Εγώ ανέκαθεν δεν ήμουν φαν του ποτού-τσίπουρου (με «πιάνει» πολύ εύκολα) αλλά ήμουν μεγάλος φαν της διαδικασίας (της φιλοσοφίας ας την πούμε καλύτερα) της «τσιπουροκατάνυξης».
Η σχετική πόση απαιτεί καλή παρέα, ενδιαφέροντα θέματα για συζήτηση και άφθονο χρόνο. Και αν αυτά τα τρία συνδυάζονται με το περιβάλλον μιας πλατείας του Πηλίου, ε, αυτός είναι για μένα ένας ορισμός για την ευτυχία.
Περίεργο αλλά έχω συνδυάσει το Πήλιο με μερικές πλατείες εκεί. Γενικά μου αρέσουν πολύ οι πλατείες των ελληνικών χωριών. Αν σας φαίνεται περίεργο, θεωρώ τις πλατείες των χωριών σαν σήμα κατατεθέν της Ελλάδας, της γνήσιας Ελλάδας.
Νομίζω ότι η πλατεία με τον πλάτανο, την πέτρινη βρύση και τα τραπεζάκια απ’ τα καφενεδάκια τριγύρω είναι καθαρά ελληνικό φαινόμενο που δείχνει πόσο εξωστρεφείς είμαστε σαν άνθρωποι (το «εξωστρεφείς» δεν μ’ αρέσει, σε άλλες γλώσσες υπάρχει η λέξη που αποδίδει ακριβώς αυτό που θέλω να πω αλλά τελοσπάντων).
Αν τύχει και περάσετε απ’ τη Μακρινίτσα, τον Λαύκο, τη Ζαγορά ή την Τσαγκαράδα (αυτά τα χωριά μου έρχονται τώρα στο μυαλό) να πιείτε ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ έναν καφέ (και να πάρετε και ένα γλυκό κουταλιού) ή ένα τσιπουράκι με έναν καλό μεζέ στην πλατεία τους.
Συνεχίζεται…

Παρασκευή 8 Νοεμβρίου 2013

Το βουνό των Κενταύρων (μέρος Ι)


Η αλήθεια είναι ότι έχω κουραστεί λίγο απ’ την επικαιρότητα και αγχώνομαι όταν ακούω για άσχημα πράγματα, περισσότερο απ’ ότι παλιότερα (πιο σωστά να πω ότι παλιότερα δεν αγχωνόμουν και ιδιαίτερα). Τρόικα και κρίση τα τελευταία χρόνια, προστέθηκαν πρόσφατα τρομοκρατικές δολοφονίες και προτάσεις μομφής, τι να παρακολουθήσεις…
Κατά τις 8:00 μ.μ. που τρώω συνήθως δεν έχουν και τίποτα ενδιαφέρον τα κανάλια και έτσι έχω την τηλεόραση στις ειδήσεις.
Απ’ τα κανάλια που πιάνω και έχουν τότε ειδήσεις, το MEGA έχει κακό ήχο και έτσι έχω την τηλεόραση στον ΑΝΤ1.
Καλά, τι σημεία των καιρών είναι αυτά; Αθλητικά πας να δεις και που το πάνε που το φέρνουν, όλο βίντεο  με, ας το γράψουμε στα αρχαία ελληνικά (έτσι κάνουν όλοι όταν δεν θέλουν να τους καταλάβουν 100% οι άλλοι, μόνο πάνω κάτω να τους καταλαβαίνουν), καλλίπυγες νεαρές δείχνει.
Και υποτίθεται δεν είναι ξεκάρφωτο αλλά συνδέεται με τα αθλητικά π.χ. Να, προχτές για παράδειγμα (χτες αποσύρθηκα νωρίς στο κρεβάτι) έδειχνε τον Γιουσέιν Μπολτ (εξού και εντασσόταν στα αθλητικά νέα) που συμμετείχε σε ένα πάρτι με δύο πολύ όμορφες και διάσημες κυρίες  (δεν θυμάμαι ποιες).
Το 90% του βίντεο έδειχνε αυτές τις ωραίες, ομολογουμένως, κυρίες να λικνίζονται στους ρυθμούς κάποιας μουσικής. Και αυτό ήταν στα πλαίσια της αθλητικής μας ενημέρωσης…
Πριν 2-3 χρόνια δεν ήταν έτσι η τηλεόραση, ήταν;
Παρεμπιπτόντως, και επειδή εδώ δεν γράφω απλά για κάτι κάθε φορά αλλά καταθέτω και τις γενικότερες αντιλήψεις μου για πολλά θέματα, να σας πω τις αντιλήψεις μου για την τηλεόραση: εκνευρίζομαι όταν ακούω να λένε πως η τηλεόραση υποβιβάζει το επίπεδο του τηλεθεατή αφού αυτά που δείχνει είναι χαμηλού επιπέδου, η τηλεόραση έτσι, η τηλεόραση αλλιώς.
Να είστε σίγουροι πως τα κανάλια, επειδή πεθαίνουν για υψηλή τηλεθέαση, δείχνουν αυτό που θέλει να δει ο κόσμος. Και ας μην το παίζουμε θύματα, ότι συμβαίνει το αντίστροφο, ότι ο κόσμος αναγκαστικά βλέπει αυτό που δείχνουν τα κανάλια.
Τι «αναγκαστικά»; Είδα τι τηλεθέαση είχαν οι ποιοτικές ΕΤ1 και ΝΕΤ (να ζήσουμε να τις θυμόμαστε). Αυτό μ’ εκνευρίζει αφάνταστα, όταν θεωρούμε ότι για το χάλι μας φταίνε πάντα οι άλλοι.
Τελοσπάντων, σήμερα θέλω να γράψω για ένα πολύ όμορφο μέρος, που είναι εδώ στην Ελλάδα, το Πήλιο.
Η πρώτη μου επαφή, ας την πούμε επαφή, με το Πήλιο ήταν όταν άκουσα πριν 20+ χρόνια έναν συμφοιτητή μου, τον Πάρη, που καταγόταν από ένα χωριό του Πηλίου, να μιλάει γι’ αυτό.
Επειδή τότε δεν το είχα επισκεφτεί ακόμα και επειδή ο Πάρης είχε μια τάση για, πώς να το πω, μια τάση για μεγαλοστομίες γενικώς, έλεγα πως είναι υπερβολές όσα έλεγε για το Πήλιο.
Αλλά όταν πήγα, είδα ότι είναι ένα πανέμορφο μέρος, ένα μοναδικό μέρος, το μέρος που μ’ αρέσει, τώρα που το σκέφτομαι, περισσότερο από κάθε άλλο που έχω δει.
Και άλλα μέρη είναι πολύ όμορφα αλλά τέτοια «συνεχόμενη» ομορφιά (σχεδόν μόλις βγεις απ’ τον Βόλο ως κάτω στο Τρίκερι ή ως έξω στο Αιγαίο, εγώ τουλάχιστον δεν είδα αλλού).
Το Πήλιο δεν μου ήρθε έτσι άσχετα στο μυαλό σήμερα. Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από το τελευταίο ταξίδι που έκανα υγιής και που ήταν στην Τσαγκαράδα. Και τελικά, ίσως το φθινόπωρο να είναι η ιδανική εποχή για να πας στο Πήλιο.
Στο Πήλιο έχω πάει σε πολλά μέρη, στη Μακρινίτσα και την Πορταριά  (αν και αυτά τα δύο χωριά δεν τα θεωρώ ακριβώς «Πήλιο»), στη Μηλίνα, στον Λαύκο, στον Άι Γιάννη, στο Χορευτό, στην Τσαγκαράδα κ.α. και τις επόμενες μέρες θα προσπαθήσω να στριμώξω εδώ αυτά που μου έκαναν τη μεγαλύτερη εντύπωση εκεί.
Συνεχίζεται…

Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2013

Όταν παίρνεις εκδίκηση γίνεσαι ίσος με τον εχθρό σου. Όταν την ξεπερνάς γίνεσαι ανώτερος (Francis Bakon)


Από προχτές που έγινε το συμβάν με τους δύο νεκρούς στο Νέο Ηράκλειο το σκέφτομαι συνέχεια και αυτό δεν είναι υπερβολή.
Είναι μερικά πράγματα που λες «Όχι, αυτά τα πράγματα δεν γίνονται στην Ελλάδα» και όταν γίνονται αισθάνεσαι ότι κάποιο όριο παραβιάζεται, κάποια κόκκινη γραμμή, κάτι που είχες ως δεδομένο δεν είναι τελικά.
Δεν πίστευα ότι έστω και σ’ αυτήν την Ελλάδα της κρίσης μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, σε μια άλλη χώρα ή στην τηλεόραση ίσως: κάποιοι να πάνε έξω απ’ τα γραφεία ενός κόμματος (το ότι ήταν τα γραφεία της Χρυσής Αυγής δεν το κάνει λιγότερο σοκαριστικό), να πυροβολήσουν έτσι στα τυφλά και στον σωρό όσους ανθρώπους βρήκαν μπροστά τους, να πλησιάσουν τα σώματα και να δώσουν τη χαριστική βολή εν ψυχρώ.
Δεν μπορεί, έλεγες πριν απ’ την Παρασκευή, δεν γίνονται αυτά τα πράγματα εδώ. Να σκοτώσουν έτσι στην τύχη δύο ανθρώπους που βρέθηκαν μπροστά τους και θα μπορούσαν να είναι κάποιοι άλλοι και όχι δύο αλλά όσοι τύχαινε.
Δεν μιλάμε για τυπική πολιτική δολοφονία, που το θύμα επιλέγεται και δεν είναι κάποιος τυχαίος ανώνυμος, αλλά γι’ αυτό που έγινε. Αυτό είναι που λες ότι δεν γίνεται εδώ.
Η άποψη που έχω είναι ότι απ’ τη στιγμή που φασισμός είναι μια ιδεολογία που έχει ως στόχο να θέσει το έθνος (όπως μάλιστα το ορίζει) υπεράνω όλων και όπου ένα ανώτερο έθνος έχει προορισμό να κυριαρχήσει στα άλλα, εγώ είμαι αντιφασίστας.
Με τη Χρυσή Αυγή και την ιδεολογία της, με χωρίζουν έτη φωτός. Αλλά, γαμώτο, χθες το βράδυ που είδα για λίγο ειδήσεις και άκουσα τον πατέρα του ενός νεκρού, του Γιώργου Φουντούλη, να λέει ότι ο Γιώργος λάτρευε την αδελφούλα του που πάσχει από σύνδρομο down και όλοι στην οικογένεια πίστευαν ότι αυτός θα ήταν το στήριγμά της στη ζωή, σαν ένα φλας μου πέρασε απ’ το μυαλό ότι ενώ διαφέρω πολύ στην ιδεολογία από τους οπαδούς της Χ.Α. τελικά έχουμε κάτι κοινό, όπως έχουμε όλοι μας: έχουμε κάποια πορεία στη ζωή και όλοι έχουμε κάποια ιστορία πίσω μας.
Αν λείψει ο οποιοσδήποτε από εμάς θ’ αφήσει ένα κενό στη ζωή κάποιων ανθρώπων.
Σκεφτόμουν ότι μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα η κοινωνία έχει την ηθική υπεροχή απέναντι στον φασισμό και τους φασίστες.
Και προς στιγμή, ήρθε το συμβάν της Παρασκευής να αναιρέσει στο μυαλό μου αυτή την υπεροχή.
Όμως όχι, ακόμα η κοινωνία υπερέχει απέναντι στον φασισμό, αλλά όχι μόνο απέναντι σ’ αυτόν.
Η κοινωνία μας υπερέχει απέναντι σε κάθε είδους εξτρεμισμό και ακραία συμπεριφορά.
Γιατί δεν μπορεί να είναι μέλη της ίδιας κοινωνίας με μας αυτοί που έκαναν αυτό το πράγμα. Το να είσαι μέλος της κοινωνίας σημαίνει ότι αποδέχεσαι κάποιες αξίες και κανόνες, που σίγουρα οι δολοφόνοι των δύο συνανθρώπων μας δεν αποδέχονται.
Εκείνο που έχω να πω είναι ότι οι δολοφόνοι δεν έκαναν κακό στη Χρυσή Αυγή όπως επιθυμούσαν, αυτηνής καλό της έκαναν αφού την επανέφεραν στο προσκήνιο και μάλιστα σαν θύμα τώρα.
Εκείνο που έκαναν ήταν να διαλύσουν, έτσι τυχαία, τρεις οικογένειες και να κάνουν να υποφέρουν, όχι ο Μιχαλολιάκος και ο Κασιδιάρης, πολλοί άλλοι άνθρωποι, συγγενείς και φίλοι των τριών θυμάτων.

Παρασκευή 1 Νοεμβρίου 2013

1 Νοεμβρίου 1962, η Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή οικογένεια (μέρος ΙΙ)


Θέλω να μιλήσω υποθετικά για το αν ήταν σωστή ή λάθος η επιλογή της ένταξης στην ΕΟΚ και ποια πορεία θα ακολουθούσε η Ελλάδα αν αυτό δεν γινόταν.
Να πω μόνο πριν ξεκινήσω ότι όλα θα είναι δικές μου υποθέσεις και ασφαλώς και ο καθένας μπορεί να κάνει διαφορετικές υποθέσεις και εκτιμήσεις.
Καταρχάς πιστεύω ότι η επιλογή Καραμανλή να ενταχθεί η Ελλάδα στην ΕΟΚ και όχι σε μία από τις άλλες δύο ενώσεις σαφώς δικαιώθηκε απ’ τα ίδια τα γεγονότα: η ηγέτιδα χώρα της ΕΖΕΣ, η Βρετανία, είναι τώρα μέλος της Ε.Ε. ενώ ΚΟΜΕΚΟΝ, ΕΣΣΔ και ανατολικό μπλοκ δεν υπάρχουν.
Αν δεν είχε ενταχθεί καθόλου στην ΕΟΚ… Θα είχε βέβαια ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο, αλλά ποιον; Χμ, αυτή η ερώτηση είναι πιο δύσκολη…
Εγώ πιστεύω ότι η Ελλάδα θα ήταν πιο φτωχή και με πολύ χειρότερες υποδομές αφού δεν θα είχε εισρεύσει όλο εκείνο το χρήμα των πακέτων στήριξης, ΜΟΠ, ΠΕΠ, πως διάολο λέγονταν.
Επίσης νομίζω ότι η γαιοστρατηγική-πολιτική βαρύτητα της Ελλάδας θα ήταν μικρότερη.
Ως γνωστόν όταν μαλώνουν τα βουβάλια στον βάλτο την πληρώνουν τα βατράχια. Διάβασα κάτι άσχετο προχτές αλλά καλό, που με μια μικρή τροποποίηση κολλάει και εδώ: Το να περιμένεις να σου φερθεί ο κόσμος δίκαια επειδή είσαι καλός άνθρωπος, είναι σαν να περιμένεις να μην σου επιτεθεί ο ταύρος γιατί είσαι χορτοφάγος.
Εδώ μπορούμε να πούμε πως όταν είσαι βατράχι και μαλώνουν δύο βουβάλια κοντά σου μάλλον άδικα περιμένεις να μην σε «τσαλακώσουν» μόνο και μόνο γιατί είσαι ένα ουδέτερο βατράχι. Καλύτερα να είσαι κολλημένο στην πλάτη ενός βουβαλιού και ας μην είσαι και τόσο ουδέτερο βατράχι.
Ακούγεται κυνικό, το ξέρω, και καθόλου ηρωικό (είναι σαν την άποψή μου για την κρίση, τα μνημόνια και την καταγγελία τους κ.λπ. κ.λπ.), αλλά δυστυχώς δεν γίνεται αλλιώς. Και εγώ θα ήθελα να ήταν αλλιώς τα πράγματα, αλλά γίνεται;
Επανέρχομαι. Μιλούσα με κάποιον τις προάλλες που μου είπε ότι χάρις στην Ε.Ε. οι κάτοχοι ελληνικών διαβατηρίων δεν χρειάζονται βίζα για να πάνε σε εκατόν εβδομήντα τόσες χώρες (δεν θυμάμαι καλά σε πόσες). Οι κάτοχοι διαβατηρίων των ΗΠΑ δεν χρειάζονται βίζα σε λίγες μόνο χώρες παραπάνω…
Θα πει κάποιος «Ε, και τι έγινε;». Συγνώμη αλλά εμένα αυτό μου λέει πολλά για τη θέση της Ελλάδας στον κόσμο.
Ίσως πολλοί δεν ξέρουν τι μεγάλη φασαρία είναι να θέλεις να βγάλεις άδεια εισόδου σε μια χώρα και πόσο μας ζηλεύουν πολίτες άλλων χωρών που ταλαιπωρούνται για μια βίζα όταν πάνε κάπου.
Η ελευθερία που σου δίνει μία χώρα να εισέλθεις χωρίς βίζα έχει να κάνει με την εμπιστοσύνη που δείχνει στη χώρα σου. Άντε να ήμασταν μέλος της  Ε.Ε…
Ξέρω ότι πολλοί θα προβάλουν πολλά άλλα πλεονεκτήματα (προστατευτικοί δασμοί και επιδοτήσεις, η Τουρκία έτσι, η Τουρκία αλλιώς κ.ο.κ.) αλλά για μένα όσα έγραψα είναι τα πρώτα και μεγαλύτερα οφέλη με το ανήκουμε στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Τέλος

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2013

Νίκος Καββαδίας • Ιδανικός Κι Ανάξιος Εραστής


1 Νοεμβρίου 1962, η Ελλάδα στην ευρωπαϊκή οικογένεια (μέρος Ι)


Σαν αύριο συμπληρώνονται 51 χρόνια από τη θέση σε ισχύ της Συμφωνίας Σύνδεσης της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), που τότε την αποτελούσαν τα έξι ιδρυτικά κράτη-μέλη (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες/Ολλανδία, Λουξεμβούργο).
Μετά από 17 ολόκληρα χρόνια, στις 28 Μαΐου 1979, υπογράφηκε στο Ζάππειο η Συμφωνία Ένταξης της Ελλάδας ως πλήρους μέλους στην ΕΟΚ.
Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι και να δούμε το πράγμα αντικειμενικά, την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ οραματίστηκε και δούλεψε γι’ αυτήν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Μάλιστα, εκείνη την εποχή δεν ήταν καθόλου μα καθόλου αυτονόητο το τι έπρεπε να γίνει καθώς υπήρχαν και άλλοι σχηματισμοί-ενώσεις στην Ευρώπη εναλλακτικά με την ΕΟΚ: η ΕΖΕΣ (Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών) υπό την κηδεμονία της Βρετανίας και η ΚΟΜΕΚΟΝ, το Οικονομικό Συμβούλιο Αμοιβαίας Βοήθειας, υπό την κηδεμονία φυσικά της τότε ΕΣΣΔ, στην οποία συμμετείχαν οι χώρες του τότε ανατολικού μπλοκ συν τη Μογγολία (!) και μετείχαν ως παρατηρητές η Βόρεια Κορέα, η Κίνα, το Βιετνάμ και η Κούβα (ξανά !).
Τα θαυμαστικά δεν είναι επειδή υποβαθμίζω μερικές χώρες, και πολύ περισσότερο μερικούς λαούς, αλλά όπως και να το κάνουμε με την ιστορική πορεία που πήραν τα πράγματα (προσέξατε τη διατύπωση; «Με την ιστορική πορεία που πήραν τα πράγματα», η Ευρώπη π.χ. πέρασε τον Μεσαίωνα αλλά πέρασε και την Αναγέννηση) προτιμώ η Ελλάδα να βαδίζει μαζί με τις χώρες της Ευρώπης παρά με τη Βόρεια Κορέα, την Κίνα, το Βιετνάμ και την Κούβα.
Και αν θέλουμε εκτός από δίκαιοι και αντικειμενικοί να πούμε και την ιστορία ολόκληρη, το ελληνικό Κοινοβούλιο κύρωσε τη Συμφωνία Ένταξης εκτός του ΠΑΣΟΚ και του ΚΚΕ που ψήφισαν ΟΧΙ στην ένταξη. Άλλο που όταν λίγο μετά, το 1981, το ΠΑΣΟΚ έγινε Κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός πια Ανδρέας Παπανδρέου δεν έβγαλε ποτέ την Ελλάδα απ’ την ΕΟΚ…
Παρεμπιπτόντως, απ’ το σημείο να εντοπίζουμε πολιτικά λάθη (για μας τουλάχιστον) ως το να λέμε ότι το ΠΑΣΟΚ είναι εγκληματική οργάνωση, η απόσταση είναι χαώδης. Είπαμε την προηγούμενη φορά να ασκήσουμε κριτική και αυτοκριτική αλλά μην τρελαθούμε κιόλας!
Για μένα, για να είναι μια οργάνωση εγκληματική θα πρέπει sui generis (συγνώμη, δεν μπορούσα να βρω άλλη έκφραση) να είναι. Να κηρύττει π.χ. τη μισαλλοδοξία. Όχι επειδή κάμποσα λαμόγια επωφελήθηκαν απ’ το ΠΑΣΟΚ για να τ’ αρπάξουν να πούμε ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν ή είναι εγκληματική οργάνωση.
Συνεχίζεται…

Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013

Μπορεί η Ελιά να «πιάσει» στην Ελλάδα; (Μέρος ΙΙ)


Το θέμα της (ανα)συγκρότησης της ελληνικής Κεντροαριστεράς έχει τεθεί καιρό τώρα αλλά έχει επανέλθει πρόσφατα στο προσκήνιο με ένα κείμενο-προσκλητήριο 58 προσωπικοτήτων που προτείνει τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα στον χώρο της Κεντροαριστεράς που θα στεγάσει όλες εκείνες τις συλλογικές μορφές και τους πολίτες που δεν αναγνωρίζονται ούτε στη δεξιά ούτε στη νεοκομμουνιστική-εθνολαϊκιστική αριστερά, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Είναι αλήθεια ότι εγώ ο ίδιος είχα γράψει εδώ ότι «Ο δικομματισμός πέθανε, ζήτω ο διπολισμός».  Εννοούσα τότε τον διπολισμό Ευρωπαϊστές – Αντιευρωπαϊστές.

Αυτός είναι στην ουσία ο νέος διπολισμός σήμερα άσχετα που κανένας από τους «Αντιευρωπαϊστές» δεν λέει ότι είναι ενάντια στην Ευρώπη.

Και επιπλέον, αν ως κριτήριο βάλουμε το «Ανήκουμε στην Ευρώπη και την Ε.Ε. χωρίς καμιά υποχρέωση, μόνο με δικαιώματα», κανένας δεν είναι Αντιευρωπαϊστής (ίσως μόνο οι Κομμουνιστές να εξακολουθήσουν να είναι), όλοι θα είναι Ευρωπαϊστές.

Νομίζω όμως ότι αυτός ο διπολισμός, αν και υφίσταται τώρα και μάλιστα οξυμμένος, είναι πρόσκαιρος και θα είναι παροδικός.
Προσωπικά πιστεύω ότι με την έξοδο από την κρίση (ε, δεν θα βγούμε κάποια στιγμή;) θα ανακύψουν άλλες ανάγκες και ζητήματα που υπάρχουν σε κάθε ισορροπημένη και προηγμένη κοινωνία, θα επανέλθουν αέναα ερωτήματα όπως ποιος θα πρέπει να είναι τελικά ο ρόλος του Κράτους, πως μπορούν να αμβλυνθούν οι κοινωνικές ανισότητες, πως μπορούν να ενσωματωθούν στην κοινωνία άτομα και ομάδες που ζουν στο περιθώριό της κ.α.
Και τότε θα το σημερινό δίπολο που βασίζεται εν πολλοίς στη διαφορετική αντίληψη για τον τρόπο εξόδου απ’ την κρίση (αν και για μένα ο δρόμος για την έξοδο απ’ την κρίση είναι μόνο ένας και απαιτεί πολλές θυσίες, δεν υπάρχει δυστυχώς άλλος δρόμος) δεν θα είναι επαρκές να δώσει απαντήσεις και λύσεις.
Τότε είναι που θα χρειαστούν πόλοι, όπως η Κεντροαριστερά, που θα μπορούν να δώσουν πειστικές απαντήσεις.
Και αν το ζήτημα του σχηματισμού ενός ευρύτερου σχηματισμού-φορέα στην Κεντροαριστερά έτυχε θετικής υποδοχής από πολύ κόσμο (διάβαζα ότι το 37% των πολιτών βλέπει θετικά ένα τέτοιο εγχείρημα) και τον πρόεδρο του ΠΑ.ΣΟ.Κ., Ευάγγελο Βενιζέλο, ερωτήματα προκαλεί η επιφυλακτικότητα του προέδρου της ΔΗΜ.ΑΡ., Φώτη Κουβέλη (γιατί αυτά είναι τα μεγαλύτερα πολιτικά  κόμματα εντός του Κοινοβουλίου που μπορούν να διαμορφώσουν τις εξελίξεις στην Κεντροαριστερά - υπάρχουν όμως και άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί και προσωπικότητες που μπορούν να συνδιαμορφώσουν τις εξελίξεις), σε σημείο που αν δεν παρακολουθούσα την πορεία του θα την αποκαλούσα αγκύλωση και καιροσκοπισμό.
Επισήμως, απ’ ότι άκουσα λίγο στις δηλώσεις του, αν δημιουργηθεί ένας νέος πόλος τότε αυτός θα πρέπει να μην ταυτίζεται με το σημερινό δίπολο Κυβέρνηση-Αντικυβέρνηση (Αντιπολίτευση) και επομένως αφού το ΠΑ.ΣΟ.Κ. συμμετέχει στη σημερινή Κυβέρνηση, αποκλείεται η συνεργασία μαζί του για τη δημιουργία οποιουδήποτε νέου πολιτικού φορέα.
Ναι, μόνο που η σημερινή συγκυβέρνηση είναι πολύ ιδιαίτερη και η Κυβέρνηση αυτή είναι στην εθνικής ανάγκης.
Ο ίδιος ο Φώτης Κουβέλης δεν αγωνιούσε για την ανάγκη να κυβερνηθεί η χώρα μετά τις εκλογές του Μαΐου του 2012; Και προς τιμήν του, δεν δέχθηκε να συμμετάσχει η ΔΗΜ.ΑΡ. στην Κυβέρνηση μετά τις εκλογές του Ιουνίου του 2012, αν και αυτό δεν απαιτούνταν για να έχει την πλειοψηφία στη Βουλή;
Ανεπισήμως, φαντάζομαι ο Φώτης Κουβέλης δεν θέλει η ΔΗΜ.ΑΡ. να «άρει» τις παλιές αμαρτίες του ΠΑ.ΣΟ.Κ. συμπορευόμενη μαζί του.
Εδώ τώρα είναι η ώρα για κριτική και για αυτοκριτική!
Και ποιος θέλει να άρει αυτές τις αμαρτίες; Υπάρχει ένας πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων (θα βάλω και τον εαυτό μου μέσα και εδώ έγκειται η αυτοκριτική) που θεωρούν ότι τελικά η ανατροπή που έφερε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. του Ανδρέα Παπανδρέου, η Αλλαγή όπως έλεγε και ο ίδιος, δεν ήταν παρά αλλαγή προσώπων και όχι εφαρμογή δικαιοσύνης.
Αντικαταστάθηκε το Κράτος στο οποίο την εξουσία είχαν «ο παπάς, ο δάσκαλος και ο χωροφύλακας του χωριού» με το Κράτος στο οποίο την εξουσία είχε ο πρόεδρος της τοπικής οργάνωσης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο μικρότερο χωριό. Σαν την «Φάρμα των Ζώων» του Όργουελ, όπως συνηθίζω να λέω.
Εγώ ήμουν τότε μικρός και να πω την αλήθεια δεν θυμάμαι πως ήταν τα πράγματα πριν το ΄81, ούτε λίγο μετά. Μου έχουν μιλήσει όμως άνθρωποι που θεωρώ αντικειμενικούς και έχω διαβάσει και ο ίδιος σχετικά.
Πιστεύω ότι οφείλουμε να δούμε ένα τουλάχιστον θετικό πράγμα σ’ αυτήν την καταστροφή που ονομάζουμε «κρίση». Ότι μπορεί να ειδωθεί και σαν Κολυμβήθρα του Σιλωάμ για πολλά πράγματα και καταστάσεις.
Και τα μίζερα τωρινά εκλογικά ποσοστά του ΠΑ.ΣΟ.Κ. μπορεί να είναι και ένα είδος κάθαρσης τελικά για τις παλιές του αμαρτίες.
Τέλος

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2013

Μπορεί η Ελιά να «πιάσει» στην Ελλάδα; (Μέρος Ι)


Φυσικά το ερώτημα δεν αφορά το ελαιόδεντρο. Αυτό προφανώς και μπορεί να φυτρώσει, να μεγαλώσει και να αποδώσει στην Ελλάδα.
Άλλωστε, σύμφωνα με μια θεωρία, το ελαιόδεντρο σε άγρια μορφή πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα το 12000 π.Χ. και από δω εξαπλώθηκε αρχικά σε όλη την ανατολική Μεσόγειο.
Και, παρεμπιπτόντως, η Ελλάδα είναι η τρίτη μεγαλύτερη ελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο και, απ’ ότι λένε, η ποιότητα του ελληνικού ελαιόλαδου βρίσκεται στην πρώτη θέση.
Λέω σήμερα να πολιτικολογήσω και να ασχοληθώ με ένα θέμα που μ’ ενδιαφέρει πολύ και πρόσφατα βρέθηκε και στην επικαιρότητα: την προοπτική της ελληνικής Κεντροαριστεράς.
Ξέρω ότι το θέμα αυτό δεν θα ενδιαφέρει πολλούς απ’ όσους με διαβάσουν γι’ αυτό και θέλω να ζητήσω προκαταβολικά συγνώμη γι’ αυτή την κατάχρηση.
Καταρχάς να πω ότι προτιμώ τον όρο Σοσιαλδημοκρατία, την προοπτική μιας ελληνικής Σοσιαλδημοκρατίας λοιπόν.
Και γιατί προτιμώ τον όρο «Σοσιαλδημοκρατία»;
Γιατί η Σοσιαλδημοκρατία ήταν ήδη απ’ τις αρχές του 20ου αι. ένα κίνημα που υποστήριζε τη δημιουργία μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας και οικονομίας απορρίπτοντας όμως την επανάσταση και άλλες παραδοσιακές ιδέες του Μαρξισμού, όπως η ταξική πάλη π.χ. Αντί της πάλης των τάξεων οραματιζόταν μια συνεννόηση, ας την πούμε, των τάξεων.
Οι κοινωνικές τάξεις υπήρχαν και θα υπάρχουν ούτως ή άλλως υπό τις παρούσες συνθήκες. Οι αταξικές κοινωνίες είναι καθαρά ουτοπικές θεωρητικές συλλήψεις όσο και αν προσπάθησαν στις κοινωνίες του υπαρκτού σοσιαλισμού να κάνουν ίση κατανομή της φτώχειας. Απ’ την άλλη ο καπιταλισμός έχει το μόνιμο ελάττωμα να κατανέμει άνισα τον πλούτο.
Και επειδή η διάκριση των κοινωνικών στηρίζεται στον πλούτο (τα υπόλοιπα, ισχύς, εκπαίδευση κ.λπ. πηγάζουν απ’ αυτόν), άρα;
Επανέρχομαι. Οι θέσεις των Σοσιαλδημοκρατών ήταν πιο μετριοπαθείς και οι μεταρρυθμίσεις (ο ρεφορμισμός και ας ηχεί άσχημα σε μερικούς η λέξη) θεωρούνται ο επιθυμητός δρόμος προς την επίτευξη του σοσιαλισμού.
Οι μεταρρυθμίσεις σε κάθε είδους κοινωνία, όχι μόνο στις ήδη «σοσιαλιστικές». Αν και, εδώ που τα λέμε, η μαρξιστική ανάλυση δεν έχει τίποτα να κάνει με αυτά που συνέβησαν στις χώρες όπου εφαρμόστηκε στην πράξη και δεν θα πρέπει να κατηγορούμε τον Μαρξ γι’ αυτό. Είναι, όπως είπε κάποιος, σαν να κατηγορούμε τον Χριστό για την Ιερά εξέταση.
Η σοσιαλδημοκρατική αντίληψη για το σοσιαλισμό είναι αυτή ενός συνόλου πολιτικών και ηθικών αξιών, όπως η αλληλεγγύη, η ισότητα και η άνευ όρων υποστήριξη για τη φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία.
Πάλι κάμποσοι μπορεί να δυσανασχετήσουν ακούγοντας για φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία. Είναι νομίζω που πολλοί την ταυτίζουν με το «Αστικό Κράτος» και αυτό με τη σειρά του το ταυτίζουν με το Κράτος των διακρίσεων και των ανισοτήτων.
Μέγα λάθος γιατί οι στόχοι της Σοσιαλδημοκρατίας είναι ακριβώς οι αντίθετοι όπως έγραψα παραπάνω. Και πάνω απ’ όλα είναι το Κράτος πρόνοιας.
Εδώ στην Ελλάδα έχει επικρατήσει να θεωρείται ως πρότυπο συνεργασίας δυνάμεων της Κεντροαριστεράς ο Συνασπισμός της Ελιάς, που δημιουργήθηκε στην Ιταλία το 1995 από ένα σύνολο κομμάτων και κινημάτων της Κεντροαριστεράς και της Οικολογίας.
Πρώτος πρόεδρος του Συνασπισμού της Ελιάς υπήρξε ο Ρομάνο Πρόντι (που έκανε και πρωθυπουργός της Ιταλίας) ενώ Γενικός Γραμματέας εξελέγη ο τότε δήμαρχος της Ρώμης, Βάλτερ Βελτρόνι.
Σήμερα, συνέχεια του Συνασπισμού της Ελιάς στην Ιταλία αποτελεί το Δημοκρατικό Κόμμα που ιδρύθηκε το 2007.
Στην Ελλάδα λόγος γίνεται για τη δημιουργία ενός μεγάλου φορέα της Κεντροαριστεράς με βάση κυρίως τα κόμματα του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και της ΔΗ.ΜΑΡ.
Αλλά δεν είναι μόνο αυτά. Εν πάση περιπτώσει, θα μιλήσουμε για την Κεντροαριστερά στην Ελλάδα αύριο.
Συνεχίζεται…

Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2013

Το νησί κάτω απ’ τη θάλασσα


Το νησί κάτω από τη θάλασσα είναι ένας τόπος όπου «υπάρχει πάντα μουσική, τα δέντρα λυγίζουν απ’ το βάρος των φρούτων, τα λαχανικά φυτρώνουν μόνα τους και τα ψάρια πηδάνε έξω απ’  το νερό και μπορείς να τα πιάσεις με τα χέρια». Εκεί πήγαιναν οι ψυχές των Αφρικανών σκλάβων που αποδημούσαν από αυτή τη ζωή.
Φαντάζομαι των σκλάβων που προέρχονταν από τη Δυτική Αφρική γιατί κάθε πολιτισμός, κοινωνία και θρησκεία, έχει το δικό της μοντέλο για την άλλη ζωή και, αν πάρουμε τη θετική εκδοχή, για τον παράδεισο.
Είναι κοινό όμως σε όλους τους πολιτισμούς η ζωή να θεωρείται μια στάση προς κάπου πολύ καλύτερα (μιλάμε πάντα για την θετική εκδοχή, τον παράδεισο, έτσι;).
Τελοσπάντων, σκοπός μου δεν είναι να φιλοσοφήσω σχετικά με την άλλη ζωή αν και θα πρέπει να αναρωτηθούμε αν μας συμφέρει να υπάρχει, με τους όρους και τις προϋποθέσεις που η δικιά μας θρησκεία τουλάχιστον θέτει.
Απλά θα ήθελα να μοιραστώ τις εντυπώσεις και τα συναισθήματα που έχω διαβάζοντας αυτές τις μέρες το μυθιστόρημα της Ιζαμπέλ Αλιέντε (Αγιέντε είναι το σωστό να προφέρεται) «Το νησί κάτω απ’ τη θάλασσα».
Καταρχάς, επειδή διαβάζω το βράδυ πριν κοιμηθώ, τα συναισθήματα είναι θετικά.
Υπάρχει, ξέρετε αυτό το συναίσθημα ότι «Τα καταφέραμε και σήμερα, τη βγάλαμε τη μέρα».
Αυτό δεν υπήρχε πριν τις 13/12/2009 που είχα εκείνη τη μεγάλη περιπέτεια με την υγεία μου.
Επιπλέον, νωρίς το βράδυ που πάω στο κρεβάτι είμαι αρκετά ξεκούραστος και με καλή διάθεση, άρα αυτό που κάνω εκείνη την ώρα δεν μπορεί παρά να γεννά θετικά συναισθήματα.
Μου άρεσε και παλιότερα το διάβασμα αλλά μου φαίνεται ότι δεν το ευχαριστιόμουν τόσο.
Γι’ αυτό κατέληξα ότι για να ευχαριστηθείς το διάβασμα θα πρέπει:
α) Να το κάνεις καλύτερα στο τέλος της μέρας που οι υποχρεώσεις σου έχουν τελειώσει. Ακόμα και να θέλεις να βγεις να πιεις έναν καφέ ή να σκέφτεσαι να πας για ψώνια μετά και αυτό υποχρέωση είναι (το ιδανικό είναι να είσαι και άρρωστος και να ξέρεις πως ούτως ή άλως δεν μπορείς να κάνεις και τίποτα μετά). Και,
β) Να έχεις πολύ χρόνο μπροστά και για να κοιμηθείς μετά και να μην «πιέζεσαι» να τελειώσεις το διάβασμα για να κοιμηθείς.
Εντάξει, η Ιζαμπέλ Αλιέντε μπορεί να μην είναι η αγαπημένη μου συγγραφέας, ανήκει όμως στο κλαμπ των πέντε πιο αγαπημένων.
Δεν θα έλεγα ότι με τρελαίνει το ύφος και το στιλ του γραψίματός της αλλά μ’ αρέσει πολύ η πλοκή στα μυθιστόρημά της.
Διαβάζεις για κάτι που δεν το ψειρίζει και πολύ και μετά αντιλαμβάνεσαι ότι αυτό το γεγονός είναι βασικότατο στο μυθιστόρημα. Σε μερικά μυθιστόρημά της μπερδεύεσαι στην αρχή και δεν μπορείς καν να καταλάβεις ποιος είναι ο πρωταγωνιστής.
Εν πάση περιπτώσει, το «Το νησί κάτω απ’ τη θάλασσα» αναφέρεται στην ιστορία μιας σκλάβας κατά το 1790 στην Αϊτή.
Να, αυτό με μπέρδευε γιατί έγραφε την Αϊτή, Άγιο Δομίνικο. Η Αϊτή και ο Άγιος Δομίνικος μοιράζονται το ίδιο νησί, η Αϊτή είναι στα δυτικά (προς την Αμερική) και ο Άγιος Δομίνικος στα ανατολικά (προς την Ευρώπη).
Μοιάζουν αρκετά φαντάζομαι, αλλά στην Αϊτή μιλάνε γαλλικά και στον Άγιο Δομίνικο ισπανικά. Παλιότερα όλο το νησί λεγόταν Άγιος Δομίνικος και αυτό ήταν που με μπέρδευε.
Τελοσπάντων, όπως έγραψα και παραπάνω, το βιβλίο αναφέρεται στη ζωή μιας σκλάβας, της Σαριτέ.
Την αγόρασε ένας γαιοκτήμονας, ο Τουλούζ Βαλμορέν, (που μέχρι τώρα δεν κατάλαβα αν τελικά είναι καλός ή κακός), απέκτησε μαζί του δύο παιδιά (στην περίληψη πίσω γράφει ότι η Σαριτέ έκανε τέσσερα παιδιά αλλά ως τώρα που το διάβασα έχει δύο), απέκτησε την ελευθερία της κ.λπ. κ.λπ.
Εμένα πάντως μου αρέσουν τα μυθιστορήματα που έχουν και ιστορικά στοιχεία και της Αλιέντε έχουν μπόλικα (ίσως τελικά γι’ αυτό μου αρέσουν τα βιβλία της).
Το τι τραβούσαν αυτοί οι φουκαράδες οι σκλάβοι δεν λέγεται. Το πρόβλημα όμως είναι ότι όταν οι άνθρωποι παλεύουν για την ελευθερία τους σπάνια κερδίζουν κάτι άλλο εκτός από καινούργιους αφέντες.
Για να μην τα πολυλογώ, σημασία έχει ότι μ’ άρεσε «Το νησί κάτω απ’ τη θάλασσα» και νομίζω θ’ αρέσει και σ’ όποιον από εσάς το διαβάσει.

Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2013

Τσε Γκεβάρα, ένας επαναστάτης από πεποίθηση (μέρος ΙΙ)


Ο Τσε δεν ήταν σαν τους σκλάβους (τους προλετάριους είπε ο Μαρξ) που δεν έχουν να χάσουν τίποτα εκτός από τις αλυσίδες τους
Ο Τσε είχε πράγματα να χάσει γι’ αυτό και τώρα ακόμα με συγκινεί και μου κεντρίζει το ενδιαφέρον.
Είχε στην Αργεντινή μια στρωμένη ζωή. Γεννήθηκε σε μια μεγαλοαστική οικογένεια και σπούδασε ιατρική. Και αν και έπασχε από πολύ μικρός από άσθμα (μάλιστα εξαιτίας της εύθραυστης υγείας του δεν παρακολούθησε κανονικά το σχολείο και έμαθε να γράφει και να διαβάζει απ’ τη μητέρα του) έζησε μια πολύ περιπετειώδη ζωή.
Δεν πολυνοιάστηκε για την ιατρική και δεν έκανε ποτέ την πρακτική που απαιτούνταν προκειμένου να εργαστεί σαν γιατρός.
Αντίθετα πραγματοποίησε αρκετά ταξίδια στη Νότια και στην Κεντρική Αμερική, κατά τη διάρκεια των οποίων γνώρισε από κοντά τις κοινωνικές συνθήκες και είδε τη φτώχεια που επικρατεί σε πολλές λατινοαμερικανικές χώρες.
Μάλιστα ένα από τα ταξίδια του έγινε θρύλος και έγινε ως και ταινία («Ημερολόγια Μοτοσικλέτας»). Το έκανε το 1952 με έναν φίλο και τη μοτοσικλέτα του σε διάφορες χώρες της Νότιας Αμερικής.
Ε να, αυτό είναι που δεν καταλαβαίνω και λέω πως κάποιοι άνθρωποι είναι διαφορετικοί, πάει και τελείωσε. Σαν τι μηχανή να ήταν αυτή το 1952 (άσε που στην ταινία τα έφτυσε τελείως κατά τη διάρκεια του ταξιδιού) για να κάνεις τέτοιο ταξίδι; Τι δρόμοι; Και τι ασφάλεια;
Εδώ χρόνια ολόκληρα σκεπτόμουν ένα ταξίδι με μηχανή στην Ιταλία, με κλεισμένα ξενοδοχεία καθ’ οδόν, με σχεδιασμένη και γνωστή και την παραμικρή λεπτομέρεια απ’ το ίντερνετ και δεν τόλμησα ποτέ να το κάνω…
Με την επικράτηση της επανάστασης στην Κούβα (σχεδόν απ’ το μηδέν) είχε την ευκαιρία ν’ αρχίσει μια νέα ζωή αφού διορίστηκε υπουργός σε διάφορα υπουργεία.
Και πάλι όμως τον έτρωγε τα σαράκι της περιπέτειας και το 1965 πηγαίνει στο Κονγκό μαζί με άλλους Κουβανούς για να οργανώσει εκεί το αντάρτικο (το εγχείρημα θα αποτύχει παταγωδώς) και το 1967 μεταβαίνει στη Βολιβία, πάλι για να οργανώσει αντάρτικο με Βολιβιανούς που είχαν εκπαιδευτεί νωρίτερα στη Κούβα.
Εκεί θα μείνει μόνος, το Κομουνιστικό Κόμμα της Βολιβίας δεν τον υποστηρίζει, το αντάρτικο εκεί δεν θα καταφέρει να προσελκύσει τους φτωχούς βολιβιανούς αγρότες και η προσπάθεια θα αποτύχει.
Τελικά ο Τσε θα συλληφθεί μετά από μια μάχη και θα κρατηθεί στο χωριουδάκι Λα Ιγκέρα που λέγαμε.
Την καταδίωξη του Τσε στη Βολιβία παρακολουθούσε και η CIA (αυτό δεν αμφισβητείται). Υπάρχει μάλιστα και το όνομα του επικεφαλής της CIA για την επιχείρηση στη Βολιβία (Φέλιξ Ροδρίγκεζ).
Μετά από ανακρίσεις στο σχολείο του χωριού (το οποίο χωριό έλεγε η εκπομπή στην οποία άκουσα το τραγούδι που σας έλεγα χτες, έχει γίνει τουριστικός προορισμός από τότε), ο αιχμάλωτος Τσε θα εκτελεστεί από τον βολιβιανό στρατό, σαν σήμερα, στις 9 Οκτωβρίου 1967.
Μετά από όλα αυτά τι άλλο να πω;
Δεν μου αρέσουν οι επαναστάσεις που γίνονται «από μόδα», τις θεωρώ ιδεοληψίες αλλά δικαίως η φωτογραφία του Τσε υπάρχει σε πολλά νεανικά δωμάτια και το σύνθημά του “Hasta la victoria siempre!”  («Ως τη νίκη για πάντα!») έχει σύμβολο των αγώνων για κοινωνική δικαιοσύνη.
Τέλος