Η ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΟΥ - 1ο ΕΤΟΣ : ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΣΚΙΡΤΙΜΑΤΑ

Δευτέρα 9 Οκτωβρίου 1989, Γραμματεία Τμήματός στον Πλάτανο, γράφτηκα στο 1ο έτος του Τμήματος!!! Συνοδευόμουν από τον πατέρα μου και γνωρίστηκα με τους πρώτους συμφοιτητές μου, την Βάσω από τα Φάρσαλα και τον Θανάση από την Τρίπολη!!! Την Τετάρτη 11 Οκτωβρίου 1989, στις 15.00 ήρθα σε επαφή με τους υπόλοιπους συμφοιτητές μου, στο "Κομνηνάκειο" ένα νεοκλασσικό κτίριο που παλιότερα στεγαζόταν Δημοτικό Σχολείο!!! Το κτίριο αυτό αποτελούνταν στο πάνω μέρος, από τέσσερις αίθουσες διδασκαλίας (δύο μεγάλες στα άκρα και δύο μικρότερες εκατέρωθεν του διαδρόμου στο μέσον) και ένα μικρό γραφείο στα αριστερά όπως μπαίνεις, ενώ στο κάτω μέρος ήταν το κυλικείο του κυρ Στρατή με τις κόρες του και οι τουαλέτες!!!
Αργήσαμε να φτάσουμε με τον Κώστα στην συνάντηση και έτσι είδαμε για πρώτη φορά πρόσωπο με πρόσωπο, τους συμφοιτητές μας!!!  Η πρώτη εντύπωση μου ήταν η αμηχανία, άγνωστα πρόσωπα και δέος!!! Η συνάντηση έγινε σε μια επίπεδη αίθουσα όπου επικρατούσε ησυχία, για να ακούσουμε τους Καθηγητές μας, της Μεσαιωνικής Ιστορίας, του Οθωμανικού χώρου και της Κοινωνιολογίας, αν θυμάμαι καλά!!! Διαπίστωσα ότι τα κορίτσια ήταν λιγότερα από τα αγόρια, άρα σκέφτηκα "όποιος προλάβει, πρόλαβε"!!! Βέβαια δέν είχα μεγάλη αυτοπεποίθηση, μιας και δέν είχα φιλήσει ακόμα γυναίκα και δέν είχα αναπτύξει ποτέ σχέση, έως τότε!!!
Αφού ακούσαμε τους Καθηγητές να ωραιοποιούν το Τμήμα και να είναι αισιόδοξοι για το μέλλον μας, "έπεσα από τον Όλυμπο" όταν μας μίλησαν οι εκπρόσωποι του Φοιτητικού Συλλόγου (εισακτέοι του 1988, πρώτο έτος λειτουργίας του Τμήματος, Δημήτρης από τις Σέρρες, της ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και Μανώλης από την Κρήτη, της ΠΑΣΠ ) που μας ενημέρωσαν για την αλλαγή της ονομασίας του Τμήματος σε "Κοινωνικής Ανθρωπολογίας" και ότι δέν υπήρχαν θεσμοθετημένα επαγγελματικά δικαιώματα για τους αποφοίτους, δηλαδή εμάς που θα είμασταν από τους πρώτους πτυχιούχους στην Ελλάδα!!! Μας κάλεσαν να επιλέξουμε μια επιτροπή για να εκπροσωπηθούμε στον Φοιτητικό Σύλλογο και να προωθήσουμε την διαμαρτυρία μας για την απώλεια της Ιστορίας από τον τίτλο του Τμήματος, στο Συμβούλιο Σπουδών, στην Διοικούσα Επιτροπή (δέν υπήρχε τότε Πρυτανεία λόγω του ότι δέν ήταν ο αριθμός των Καθηγητών ΔΕΠ δηλ. μόνιμοι αλλά Συμβασιούχοι)  και στο Υπουργείο Παιδείας!!! Μίλησα στους συμφοιτητές μου για το πόσο αναγκαίο ήταν να διαμαρτυρηθούμε και να αντιδράσουμε στην αλλαγή της ονομασίας και της έλλειψης επαγγελματικής κατοχύρωσης, τονίζοντας ότι επέλεξα το Τμήμα και το ακριτικό Παν/μιο Αιγαίου ελπίζοντας σε καλύτερες συνθήκες μόρφωσης και επαγγελματικής αποκατάστασης!!! Τελικά επιλέχτηκα μαζί με τον Νίκο από την Θεσσαλονίκη και την Λιάνα από την Ηλεία για να εκπροσωπήσουμε τους υπόλοιπους συμφοιτητές μας!!! Στο τέλος αυτής της μέρας πρέπει να είχε πάει 20.00 η ώρα αποφασίσαμε να πάμε για καφέ στο "ΖΟΟΜ" και για ποτό σ΄ένα φοιτητικό στέκι την "ΟΥΤΟΠΙΑ" !!! Λίγο πριν φύγω από την αίθουσα, έμεινε μια συμφοιτήτρια μου μαζί μου, ήταν η Τασούλα από την Σάμο, με την οποία είχα την εξής στιχομυθία :
  - "ξέρω γιατί θες να μας εκπροσωπήσεις στον Σύλλογο;"
  - γιατί, τί εννοείς!!! ρώτησα με απορία,
  - "για να αρέσεις στις συμφοιτήτριες μας και να κάνεις εύκολα σχέση"!!!
  -  δέν με ξέρεις Τασούλα, τώρα με γνωρίζεις και θές να με χαρακτηρίσεις;;;
     πάμε να βρούμε τους άλλους και θα δείς ότι έχεις άδικο, της απάντησα!!!
Δέχθηκε και πήγαμε αρχικά στο "ΖΟΟΜ" μία καφετέρια με ηλεκτρονικά όπου παίξαμε τάβλι!!! Το τάβλι δέν το ήξερα καλά, μόνο το "Πλακωτό" πρόλαβα να μάθω και την κέρδισα 21 φορές!!! Εντυπωσιάστηκε με την τύχη μου και μου πρότεινε να πάμε για την "ΟΥΤΟΠΙΑ"!!! Στήν διαδρομή περάσαμε έξω από την Βιβλιοθήκη του Παν/μιου στην Καβέτσου και εκεί είδαμε ένα ζευγαράκι να φιλιέται, τότε η Τασούλα σκόνταψε και την άρπαξα για να μήν πέσει και εκείνη για να με ευχαριστήσει με φίλησε!!! Ήταν η πρώτη μου φορά που φίλησα στο στόμα γυναίκα!!! Ερωτοτροπήσαμε και στην "ΟΥΤΟΠΙΑ" όπου καθίσαμε στο πατάρι μαζί με τούς άλλους συμφοιτητές!!! Ήταν τα πρώτα ερωτικά μου σκιρτήματα, πρώτη μέρα που γνωρίστηκα με τους συμφοιτητές μου!!!  Θέλαμε πολύ και οι δύο να κάνουμε έρωτα, αλλά δέν είχαμε την δυνατότητα να κάνουμε με ασφάλεια και έτσι το αναβάλαμε για την επόμενη μέρα!!!
Βρεθήκαμε το επόμενο πρωί και πήγαμε σε ένα φαρμακείο στην Ερμού για να προμηθευτούμε τα απαιτούμενα για ασφαλή ερωτική πράξη "προφυλακτικά" και δώσαμε ραντεβού στο "ΖΟΟΜ" το απόγευμα στις 17.00!!! Την περίμενα με αγωνία και ανυπομονησία αλλά δέν εμφανίστηκε ποτέ!!! Τότε απογοητεύτηκα τόσο πολύ που ήπια κονιάκ - φυσούσε κρύος αέρας έξω (είναι γνωστό το κρύο από τον Βοριά που σε πιρουνιάζει στην Μυτιλήνη) - και την περίμενα μέχρι τις 23.00!!! Σκέφτηκα και πήγα μιας και δέν ήξερα που μένει, για να μάθω που είναι, στην Μαρία από την Κρήτη, που έκανε παρέα!!! Πήγα στο σπίτι τής Μαρίας αλλά δέν την βρήκα!!! Τότε σκέφτηκα ότι με κορόϊοδεψε και ότι ήθελε να αποδείξει αυτά που μου είπε, στην πρώτη συνάντηση με τους άλλους συμφοιτητές μας!!!
Την Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 1989 ξεκίνησε το Α΄Εξάμηνο των Σπουδών μου, στο Κομνηνάκειο!!! Τότε βρέθηκα με την Τασούλα στην αίθουσα που πρωτοσυναντηθήκαμε την πρώτη φορά!!! Στο διάλειμμα της είπα ότι δέν θέλω να συνεχίσω μαζί της!!! Η Τασούλα μου δικαιολογήθηκε ότι ήρθε η αδερφή της από την Σάμο και δέν μπορούσε να με δει και να με ειδοποιήσει!!! Τελικά της είπα ότι έχω σχέση και τέλος μαζί της!!! Εκείνη ξέσπασε σε κλάματα και την παρηγορούσε η Λιάνα στα σκαλιά του προαυλίου!!! Ένιωσα άσχημα για την εξέλιξη αυτή αλλά ήταν αναγκαίο για να προχωρήσω αισθηματικά σε άλλη κατάσταση!!!
Τον πρώτο καιρό είχα κλειστεί στο σπίτι και στον εαυτό μου!!! Στην συνέχεια άρχισα να καπνίζω και να μαθαίνω να καπνίζω, εγώ που ήμουν φανατικός αντικαπνιστής σε σημείο που έβγαζα τον Πούλιο από τις Σέρρες έξω από το δωμάτιο μου, στο μπαλκόνι για να καπνίσει!!!Τίς Σπουδές μου τίς είχα παραμελήσει σε τέτοιο βαθμό που είχα περάσει μόνο τρία (3) μαθήματα από τα δώδεκα (12) στις εξεταστικές Α΄& Β΄ Εξαμήνου 1989-90. Στην δε επαναληπτική εξεταστική του Σεπτεμβρίου 1990, χρωστούσα εννιά (9) μαθήματα & πήγα σαν τουρίστας!!! Η μόνη λύση ήταν η αντιγραφή στις εξετάσεις και το σκονάκι πήγαινε σύννεφο!!! Έτσι μπόρεσα να περάσω τον όγκο των μαθημάτων που χρωστούσα, αλλά με χαμηλή βαθμολογία που θα έπαιζε ρόλο μετά στον τελικό βαθμό του πτυχίου μου!!!

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ : Η ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΜΟΥ - Η ΑΡΧΗ!!!

Τον Αύγουστο του 1989, λίγο πριν το τέλος του μήνα, αναρτήθηκαν στο Λύκειο από το οποίο αποφοίτησα το 1987 τα ονόματα των εισακτέων στα ΑΕΙ & ΤΕΙ!!! Το όνειρο μου είχε γίνει πραγματικότητα, μετά από τρεις (3) συνεχόμενες προσπάθειες (1987, 1988, 1989) πέτυχα την εισαγωγή μου στην 1η επιλογή μου στο μηχανογραφικό : Τμήμα Ιστορίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Παν/μιο Αιγαίου (Μυτιλήνη)!!!
Όμως επειδή η αδερφή μου δέν πέτυχε την εισαγωγή της, ενώ είχε διαβάσει και ήταν Άριστη μαθήτρια, δέν το διασκέδασα όπως θα ήθελα!!!
Τον Απρίλιο του 1987 είχα πάει πενταήμερη εκδρομή στην Θεσσαλονίκη, ώς τελειόφοιτος της Γ΄Λυκείου!!! Εκεί επισκεφτήκαμε το Αριστοτέλειο Παν/μιο ενώ διεξάγονταν φοιτητικές εκλογές και συγκεκριμένα την Φιλοσοφική Σχολή που φοιτούσε η ξαδέρφη μου Κατερίνα, ενταγμένη στην Πανσπουδαστική (ΚΝΕ), ενώ εγώ συνδικαλιζόμουν με την Μαθητική Ανεξάρτητη Κίνηση (ΜΑ.ΚΙ.) της Ν.Δ. Η ξαδέρφη μου για να με πικάρει φώναξε τις συμφοιτήτριες της Πανσπουδαστικής, οι οποίες με άρχισαν το "πολιτικό καμάκι" για να με κάνουν Κνίτη!!! Φυσικά ώς Λάτρης του Ωραίου Φύλου το γλεντούσα και τις άφησα να με φλερτάρουν!!! Από τότε ονειρευόμουν την φοιτητική ζωή & τον Ερωτισμό της!!! Έτσι πραγματοποίησα το όνειρο μου με Την Βοήθεια Του Θεού (κυριολεκτώ) - είχα αποτύχει στην πρώτη μου προσπάθεια στην Δ΄Δέσμη, Μαθηματικά & Κοινωνιολογία - να περάσω 5ος στο Τμήμα Ιστορίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, που τότε δεχόταν 50 πρωτοετής φοιτητές!!! Βέβαια το είχα δηλώσει 1η επιλογή για τους εξής λόγους : α. νέο τμήμα με 50 μόνο εισακτέους το έτος, β. Ιστορία ώς αντικείμενο που πάντα με γοήτευε, γ. επαγγελματική αποκατάσταση την θεωρούσα τότε δεδομένη!!! Με τα μόρια που είχα συγκεντρώσει μπορούσα να περάσω σε όλες σχεδόν τις υπόλοιπες Σχολές και κυρίως τις Παιδαγωγικές αλλά τις είχα δηλώσει  επόμενες επιλογές, γιατί εκτιμούσα ότι δέν θα είχα δυνατότητα να εργαστώ μετά το πτυχίο, άμεσα ("στερνή μου γνώση να σ΄είχα πρώτα")!!!
Είχα την τύχη να περάσει μαζί μου στο ίδιο Τμήμα και ένας συμπατριώτης μου, ο Κώστας, τον οποίο γνώρισα όταν βγήκαν τα ονόματα των εισακτέων της περιοχής μας!!! Συνεννοηθήκαμε και συνοδευόμενοι από τον πατέρα μου & την μητέρα του (ο Κώστας είχε χάσει τον πατέρα του), ταξιδέψαμε για την Μυτιλήνη με το πλοίο "ΣΑΠΦΩ" την Παρασκευή 6 Οκτωβρίου 1989 (οι εγγραφές των πρωτοετών φοιτητών ξεκινούσαν Δευτέρα 9 Οκτωβρίου 1989)!!! Το ταξίδι ήταν εφιαλτικό, οι άνεμοι μετά το Κάβο Ντόρο έπνεαν 9 μποφόρ, κι εμείς δέν βρήκαμε καμπίνα με αποτέλεσμα να περάσουμε το βράδυ στην γ' θέση (κατάστρωμα)!!! Φτάσαμε στην Μυτιλήνη το πρωί του Σαββάτου 7/10/1989 όπου έβρεχε καταρρακτωδώς και φορτώσαμε τα πράγματα μας σ' ένα ταξί, με προορισμό την Βαρειά, έξω από την πόλη, όπου είχαμε συνεννοηθεί για ενοικιαζόμενα δωμάτια!!! Ο ταξιτζής στον δρόμο μας πρότεινε να μήν νοικιάσουμε έξω από την πόλη, αλλά να βρούμε διαμέρισμα στην πόλη!!! Μας πήγε στην πολυκατοικία του Δημήτρη Καραγκιόζη, Ορέστη Κανέλλη 1 στα Μαύρα Σίδερα, μια περιοχή ανάμεσα από το γήπεδο του Αιολικού και το "Βοστάνειο" Νοσοκομείο της πόλης!!! Εκεί εγκατασταθήκαμε σε ένα ισόγειο επιπλωμένο διαμέρισμα για τα επόμενα δύο (2) χρόνια!!!

Η Μυτιλήνη που γνώρισα (μέρος 1ο)

… Ή εναλλακτικά ο τίτλος μπορεί να είναι «Τότε που ζούσαμε» (δανεισμένος απ’ το μυθιστόρημα του Ασημάκη Πανσέληνου).

Από σήμερα αποτίω φόρο τιμής σε μια πόλη που σημαίνει τόσα πολλά για μένα και που εκεί πέρασα (χωρίς αμφιβολία) τα καλύτερά μου χρόνια. Τη Μυτιλήνη.

Σκεφτόμουν ότι έπρεπε να γίνει αυτό γιατί όσο περνάει ο καιρός οι μνήμες ξεθωριάζουν (ο άτιμος ο χρόνος, ε; Ακόμα και τραγικά γεγονότα χάνουν την ένταση, αν όχι την ίδια την τραγικότητά τους, όσο περνάει ο καιρός) και φοβόμουν ότι ήδη είχα αρχίσει να ξεχνάω πολλά πράγματα.

Αλλά ξέρετε τι γίνεται; Κάθε φορά που γράφω κάτι εδώ, τα βάζω κάτω και σημειώνω τουλάχιστον αυτά που δεν θέλω να ξεχάσω. Ε, απ’ τη στιγμή που «προσανατόλισα» το μυαλό μου στη Μυτιλήνη, όλα μου ήρθαν στο μυαλό από μόνα τους. Τελικά εκείνα τα χρόνια πρέπει να με σημάδεψαν περισσότερο απ’ ότι νόμιζα.

Ότι γράψω εδώ δεν θα είναι σαν ένας τουριστικός οδηγός, «… η πόλη απλώνεται αμφιθεατρικά κατά μήκος της παραλίας μπλα μπλα», γι’ αυτό όποιος βρει αυτά εδώ τυχαία στο ίντερνετ και ανοίξει για να βρει «τουριστικές» πληροφορίες, την πάτησε!

Όσα θα γράψω, είναι όσα έχουν σημασία για μένα από τα χρόνια εκείνα. Και επειδή ένα μυαλό το έχουμε, ζητάω από όσους παλιούς συνοδοιπόρους με διαβάσουν, να με διορθώσουν όπου δεν τα θυμάμαι καλά ή να με συμπληρώσουν όπου παραλείψω κάποια πράγματα.

Στη Μυτιλήνη λοιπόν έζησα απ’ τον Σεπτέμβρη του 1989 ως τα τέλη του 1993. Σπούδασα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου Κοινωνική Ανθρωπολογία (Ιστορίας & Κοινωνικής Ανθρωπολογίας λεγόταν η σχολή όταν μπήκαμε, αλλά τι τα θες; Στην Ελλάδα, και μάλιστα στην ακαδημαϊκή Ελλάδα, ναι μεν όταν μπαίνεις βγαίνεις, αλλά δεν είναι καθόλου εγγυημένο ως τι βγαίνεις…).

Πρώτη φορά πήγα τον Αύγουστο του 1989 για να βρω σπίτι. Το πλοίο έφευγε απ’ τον Βόλο και έφτανε στη Μυτιλήνη πριν να ξημερώσει. Η πρώτη μου γνωριμία με την πόλη ήταν λοιπόν αρκούντως σκοτεινή.

«Τώρα τι κάνουμε; Προς τα πού να είναι η πόλη;» σκέφτηκα γιατί τα φώτα του λιμανιού με μπέρδευαν.

Τελικά όχι μόνο η πρώτη γνωριμία, αλλά και οι πρώτοι μήνες εκεί ήταν «σκοτεινοί». Τόσο που είχα αποφασίσει να φύγω και να ξαναδώσω Πανελλήνιες για να περάσω σε άλλη σχολή.

Η επίσημη δικαιολογία (προς τους άλλους και προς τον εαυτό μου – τον είχα πείσει και αυτόν!) ήταν ότι η Μυτιλήνη ήταν πολύ μακριά απ’ το σπίτι μου, τώρα όμως καταλαβαίνω ότι ο λόγος ήταν ότι  ήμουν καλομαθημένος και δεν έκανα μακριά απ’ τη μαμά, τον μπαμπά και το χωριό και φεύγοντας πρώτη φορά από το πατρικό στα 18 μου ζορίστηκα πάρα πολύ. Είναι και θέμα χαρακτήρα φαντάζομαι. Και ο δικός μου χαρακτήρας δεν ήταν τότε για «περιπέτειες».

Ως και αποχαιρετιστήριο πάρτυ έκανα! (Το σκέφτομαι τώρα και απ’ τη μια γελάω, απ’ την άλλη οικτίρω τον εαυτό μου και λέω «Τέτοιος ήσουν, τέτοιος είσαι και τέτοιος θα’ σαι»).

Που να ήξερα όμως τι αποκάλυψη θα ήταν τα επόμενα χρόνια…

Συνεχίζεται…

Μέξικο Σίτυ, η πόλη με τις εκατό διαφορετικές συνοικίες και τα εκατό διαφορετικά πρόσωπα (μέρος 3ο)

Για να συνδέσω αυτό το μέρος με το προηγούμενο, να προσθέσω κάτι για τις τορτίγιες: άλλο οι μεξικάνικες τορτίγιες και άλλο οι ισπανικές.

Ενώ στο Μεξικό τορτίγια λένε, όπως έγραψα, την πίτα από καλαμποκάλευρο, αν ζητήσετε τορτίγια στην Ισπανία, καταρχάς θα σας ρωτήσουν πως την προτιμάτε και τελικά θα σας σερβίρουν μια ομελέτα.

Γιατί η ισπανική τορτίγια είναι στην ουσία ομελέτα, γεμιστή με οτιδήποτε προτιμά κάποιος, τυρί, ζαμπόν, λουκάνικα, μανιτάρια, σπανάκι κ.ο.κ.

Για να επανέλθω, μία τόσο μεγάλη πόλη σαν το Μ.Σ. είναι αδύνατον να την περπατήσεις όλη και να δεις όλα όσα αξίζουν στις λίγες μέρες που συνήθως μένει σε ένα μέρος ο τουρίστας (γιατί στην ουσία και εγώ τουρίστας ήμουν εκεί).

Άσε που αν δεν έχεις σχέση με ένα μέρος, δεν ξέρεις τι πρέπει να δεις. Γι’ αυτό το τελευταίο πρέπει να σε κατατοπίσει ένας ντόπιος, δεν γίνεται αλλιώς.

Για τα αμιγώς «τουριστικά» ακολούθησα την πεπατημένη, που στην περίπτωση του Μ.Σ.  είναι μια πολύ καλή λύση: Turibus λέγεται στα ισπανικά και προφέρεται Τούριμπους.

Είναι τα λεωφορεία που κάνουν τις διαδρομές της πόλης με τα τουριστικά αξιοθέατα.

Στο Μ.Σ. είναι κόκκινα και ανοιχτά πάνω (φυσικά εκεί κάθισα και όχι κλεισμένος κάτω). Σαν συνειδητοποιημένος τουρίστας, έκανα το “Cirquito centro”, τον γύρο του ιστορικού κέντρου της πόλης.

Περάσαμε λοιπόν, μεταξύ άλλων, από το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, από το κέντρο του (ιστορικού) κέντρου, που είναι η μεγάλη πλατεία Plaza de la Constitución (Πλατεία Συντάγματος) ή Zócalo, πήραμε τη λεωφόρο Ρεφόρμα, που είναι η μεγαλύτερη λεωφόρος του κόσμου και είναι από μόνη της ένα αξιοθέατο καθώς εκεί είναι μαζεμένα ένα σωρό μνημεία και τέλος περάσαμε απ’ το πάρκο του Τσαπουλτεπέκ και απ’ το Ανθρωπολογικό Μουσείο του Μ.Σ.

Εγώ είχα κάποιο πρόβλημα με τ’ ακουστικά που μας έδωσαν μόλις ανεβήκαμε στο λεωφορείο για ν’ ακούμε τον ξεναγό και τα πέταξα στο κάθισμα. Πάντα προβλήματα με την τεχνολογία…

Αυτό όμως τελικά ήταν καλό γιατί επικεντρώθηκα στο να κοιτάω γύρω και όχι στο να προσπαθώ να καταλάβω τι έλεγε ο ξεναγός στα ισπανικά.

(Ξανα)πρόσεξα λοιπόν ότι το Μ.Σ. έχει πολλά και μεγάλα δέντρα. Όχι σαν αυτά που ξέρουμε απ’ τις ελληνικές πόλεις αλλά μιλάμε για πολύ μεγάλα δέντρα που, αφού ήταν και στις δυο πλευρές του δρόμο και στα διαχωριστικά που συνήθως είχαν οι δρόμοι, ενώνονταν και έκαναν θόλο από πάνω και συχνά έπρεπε να σκύβουμε αφού ήμασταν στην οροφή του λεωφορείου.

Θα ήθελα να γράψω μερικά λόγια τουλάχιστον γι’ αυτά που μου έκαναν μεγαλύτερη εντύπωση στη διαδρομή και που νομίζω πρέπει να δει απαραίτητα όποιος επισκέπτεται το Μ.Σ.

Πρώτα πρώτα η Plaza de la Constitución με τον τεράστιο καθεδρικό.

Είναι μία από τις μεγαλύτερες πλατείες του κόσμου και ο τεράστιος καθεδρικός που είναι εκεί είναι ο μεγαλύτερος στη Λατινική Αμερική. Και για να μη νομίζουμε ότι ήταν προνόμιο των εδώ χριστιανών να κάνουν τους ναούς τους στα ερείπια αρχαιοελληνικών ναών, και οι Ισπανοί Conquistadores τιμούσαν προφανώς πολύ αυτή την πρακτική γιατί ο καθεδρικός του Μ.Σ. (Μητροπολιτικός Ναός της Κοιμήσεως) είναι θεμελιωμένος πάνω σε έναν παλιότερο ναό των Αζτέκων (που σίγουρα θα είχε γνωρίσει μεγάλες δόξες τόσο διαδεδομένες που ήταν οι ανθρωποθυσίες στους Αζτέκους).

Πήγα στον Καθεδρικό και με τα πόδια άλλη μέρα και μου έκανε εντύπωση κάτι που είχε στο εσωτερικό του αλλά δεν το θυμάμαι πολύ καλά δυστυχώς. Ήταν σαν ένα εκκρεμές, σαν ένα νήμα της στάθμης, που κρεμόταν από την οροφή. Στο σημείο που έδειχνε αρχικά στο δάπεδο ήταν ζωγραφισμένη μια βούλα η οποία είχε μετακινηθεί πολύ. Αυτό ήθελε να δείξει εκείνο το τεράστιο νήμα της στάθμης: πόσο πολύ μετακινήθηκε ο ναός εξαιτίας των πολλών σεισμών.

Πολύ ωραία ήταν και στο πάρκο ή δάσος ή λόφο του Τσαπουλτεπέκ, το μεγαλύτερο πάρκο σε πόλη της Λατινικής Αμερικής που είχε και μια λιμνούλα μέσα. «Τσαπουλτεπέκ» θα πει στη γλώσσα ναγουάτλ, που χρησιμοποιούσαν και οι Αζτέκοι, «Λόφος με τις ακρίδες».

Άρα (λέω εγώ) α) η γλώσσα ναγουάτλ είχε και πολλούς ήχους «τλ» εκτός από «λτ» και β) κάποια σχέση μπορεί να είχε η γλώσσα ναγουάτλ με τη λέξη «τσαπουλίνες» που είναι οι μικρές, κόκκινες ακρίδες που έφαγα (και ναι, μου άρεσαν πολύ) στην Οαχάκα. Και επειδή στην Οαχάκα δεν ζούσαν Αζτέκοι, η ναγουάτλ πρέπει τελικά να μιλούνταν από πολλούς λαούς στο Μεξικό (μίλησε ο ανθρωπολόγος μέσα μου!).

Και μια και μιλάμε για ανθρωπολογία, στο Μ.Σ. βρίσκεται το μεγαλύτερο ανθρωπολογικό μουσείο του κόσμου, το Museo Nacional de Antropología, το οποίο δεν γινόταν να μην επισκεφτώ.

Το Ανθρωπολογικό Μουσείο είναι μέσα στο πάρκο του Τσαπουλτεπέκ και διαβάστε τι έγινε.

Τη μέρα που το επισκέφτηκα είχε μία έκθεση για τον Αιγυπτιακό πολιτισμό. Είχε λοιπόν δύο ουρές αναμονής, μία για την έκθεση του Αιγυπτιακού πολιτισμού και μία για το κανονικό μουσείο. Εγώ φυσικά ήθελα να δω το μουσείο και τους προκολομβιανούς πολιτισμούς και όχι για την Αρχαία Αίγυπτο (δεν με πολυσυγκινεί άλλωστε).

Η ουρά για την Αρχαία Αίγυπτο ήταν καμιά 500ριά μέτρα, στριφογυριστή μέσα στο δάσος (να φανταστείτε δεν μπορούσα να δω από πού άρχιζε) και η ουρά για το κανονικό μουσείο πολύ μικρή, 5-6 μέτρα.

Αφού λοιπόν το Ανθρωπολογικό Μουσείο ενδιέφερε εμένα, φαντάστηκα ότι θα ενδιέφερε και τους περισσότερους ανθρώπους εκεί, άρα η μεγάλη ουρά θα ήταν για το Μουσείο και εκεί στήθηκα.

Φαντάζεστε πως αισθάνθηκα όταν μετά από κάμποσες ωρίτσες έφτασα στο ταμείο και  μου ήταν ότι η ουρά για το Ανθρωπολογικό Μουσείο ήταν η άλλη! Πάντως ευτυχώς μου έβγαλαν εκεί εισιτήριο και δεν μ’ έστειλαν στο τέλος της κανονικής ουράς…

Το μουσείο αποτελούνταν από πολλά κτίρια, το καθένα απ’ τα οποία στέγαζε και έναν διαφορετικό πολιτισμό.

Επειδή είχα τόσο μεγάλη όρεξη να δω τα πάντα, τα πήρα όλα απ’ την αρχή (κάτι άγνωστους πολιτισμούς του Βόρειου Μεξικού στα σύνορα με τις ΗΠΑ, αρκετές χιλιάδες χρόνια π.Χ) και μοιραία δεν είχα κουράγιο να τελειώσω όταν έφτασα στους πιο γνωστούς (Μάγιας, Αζτέκους κ.λπ.). Αδύνατο να το δεις όλο σε μια μέρα.

Και επειδή είχα τέτοιου είδους ανησυχίες, ο πιο κοντινός αρχαιολογικός χώρος στο Μ.Σ., τον οποίο και επισκέφτηκα τελικά ήταν το Τεοτιουάκαν (ναγουάτλ είναι και αυτά).

Το Τεοτιουάκαν ήταν μια μεγάλη πόλη που ιδρύθηκε περίπου το 600 π.Χ., άκμασε λίγους αιώνες μ.Χ. και εγκαταλείφθηκε μυστηριωδώς περίπου το 750 μ.Χ., άρα πριν φτάσουν στην περιοχή οι Αζτέκοι.

Είναι περίπου μισή ώρα με το αυτοκίνητο από το Μ.Σ. και οι ντόπιοι αποκαλούν το μέρος «Πυραμίδες».

Εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη πυραμίδα του Νέου Κόσμου, σαν ένας λόφος ήταν, η Πυραμίδα του Ήλιου.

Όσοι με ξέρουν προσωπικά μπορεί να μην το πιστέψουν, αλλά ανέβηκα ως πάνω στην πυραμίδα. Και αν κοιτάξετε τη φωτογραφία, δεν ήταν και μικρό κατόρθωμα (ευτυχώς τη μέρα εκείνη δεν έκανε ζέστη, θυμάμαι).

Υπάρχουν και άλλα πολλά πράγματα που μου έκαναν εντύπωση στο Μ.Σ., από διάφορα μέρη μέχρι η συμπεριφορά των ανθρώπων εκεί και από τι φρούτα έβρισκες στα μανάβικα έως πόσο έκανε μισό κιλό τυρί στο σούπερ-μάρκετ (και αυτά μ’ ενδιέφεραν πολύ) αλλά θα χρειαζόμουν βιβλίο για να γράψω όλα.

Να, ένας από τους λόγους που λυπάμαι για την κατάσταση της υγείας μου είναι ότι, ακόμα και αν κάνω και άλλα ταξίδια εκεί, δεν θα είναι όπως τότε που ήμουν υγιής.

Μέξικο Σίτυ, η πόλη με τις εκατό διαφορετικές συνοικίες και τα εκατό διαφορετικά πρόσωπα (μέρος 2ο)

Καταρχάς θέλω να ξεκαθαρίσω ότι αυτά που θα γράψω σήμερα αφορούν τα μέρη του Μ.Σ. που είδα προσωπικά, εκεί που κινούμουν με λίγα λόγια.

Ασφαλώς το Μ.Σ. έχει και αυτές τις παραγκουπόλεις γύρω γύρω όπου μένουν οι φτωχοί και οι παρίες (θυμάμαι το 2004 που πήραμε το ευρωπαϊκό η El Pais είχε τίτλο “Arriba parias del mundo!” «Ζήτω οι παρίες του κόσμου!». Έτσι είναι, και εμείς είμαστε ένα είδος παρίες αν το δεις σφαιρικά, σε επίπεδο πλανήτη) αλλά εγώ δεν τις είδα από κοντά.

Μόνο από μακριά τις είδα, π.χ. απ’ το λεωφορείο όταν βγαίναμε έξω απ’ την πόλη έβλεπα τις παραγκουπόλεις να σκαρφαλώνουν στις πλαγιές γύρω γύρω απ’ το Μ.Σ. σαν έρπητας.

Α, ναι. Μια διαφορά με την Αθήνα είναι ότι στο Μ.Σ. οι «καλές» συνοικίες είναι κοντά στο κέντρο και οι παραγκουπόλεις έξω απ’ την πόλη.

Επίσης, ίσως γιατί κινούμουν στις, ας τις πούμε, «καλές» περιοχές της πόλης, δεν ένιωσα ανασφάλεια ή ότι απειλούμαι, ακόμα και όταν πολλά βράδια περπατούσα μόνος στο διαχωριστικό της Alfonso Reyes στην Colonia Condesa, με τα χέρια στις τσέπες (το συνήθιζα) και πολλά πράγματα στο μυαλό.

Όμως προφανώς η μεγάλη εγκληματικότητα δεν είναι μύθος και αυτό το καταλάβαινα επειδή όλα (μα όλα) τα σπίτια είχαν σιδερένια κάγκελα στα παράθυρα του ισογείου. Αν δείτε τη φωτογραφία πάνω αριστερά θα καταλάβετε.

Κάτι άλλο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι μέσα στις τράπεζες απαγορεύεται αυστηρότατα να μιλάς στο κινητό ή να μπαίνεις με γυαλιά ηλίου.

Επίσης έμαθα ότι υπάρχουν και περιοχές και δρόμοι που τους αποφεύγουν και οι ντόπιοι. Αλλά, το επαναλαμβάνω, εγώ ποτέ δεν αισθάνθηκα ανασφάλεια.

Αυτό λοιπόν που μου έρχεται στο μυαλό όταν σκέφτομαι το Μ.Σ. είναι ένας σκιερός τόπος, μια σκιά από μεγάλα δέντρα που έκανε το μέρος να φαίνεται κάπως σκοτεινό.

Αν δεν έχει δει κάποιος το μέρος δύσκολα μπορεί να καταλάβει τι εννοώ. Ίσως οι φωτογραφίες μπορούν να βοηθήσουν κάπως και πιστέψτε με είναι πολύ αντιπροσωπευτικές των συνοικιών που πήγα.

Και για να μην γράφω πάντα «των συνοικιών που πήγα», κινούμουν λοιπόν κυρίως στην Colonia Condesa, ενώ επισκέφτηκα και την Colonia Roma (όπως καταλαβαίνετε “Colonia” είναι η συνοικία), το Coyoacan και το Polanco (θα γράψω παρακάτω γι’ αυτό).

Τα σπίτια εκεί δεν έμοιαζαν καθόλου με τα δικά μας. Μερικές φορές νόμιζες ότι έμοιαζαν με τα νεοκλασικά της Πλάκας, αλλά και πάλι όχι εντελώς.

Το πιο in μέρος του Μ.Σ. είναι το Polanco. Είναι μία συνοικία όπου υπάρχουν τα καλύτερα εμπορικά μαγαζιά της πόλης και επίσης πολλές καφετέριες, μπαρ και εστιατόρια.

Γενικώς είναι πολύ δημοφιλή εκεί τα ιταλικά και τα αργεντινέζικα εστιατόρια αλλά τα μέρη όπου είναι τα στέκια εκεί δεν μοιάζουν με τα δικά μας.

Δεν υπάρχουν εκεί αυτοί οι πεζόδρομοι με τις καφετέριες που υπάρχουν εδώ ή τραπέζια από μπαρ στα πεζοδρόμια. Τα τραπέζια είναι μέσα στο κάθε μαγαζί αν και ο καιρός εκεί είναι γενικά καλός.

Παρεμπιπτόντως, δεν ξέρω γιατί, αλλά πολλοί φαντάζονται το Μ.Σ. σαν ένα τροπικό, ζεστό μέρος.

Η αλήθεια όμως είναι ότι δεν υπάρχουν μεγάλες ζέστες εκεί. Η αλλαγή των εποχών εκεί ακολουθεί τη δική μας π.χ. τον δικό μας χειμώνα έχουν και αυτοί τον χειμώνα τους, αλλά η θερμοκρασία σπάνια πέφτει εκεί κάτω από τους 7-8 βαθμούς. Και αντίστοιχα το καλοκαίρι σπάνια ανεβαίνει πάνω από τους 27-28 βαθμούς.

Απ’ τον Μάιο ως τον Οκτώβριο είναι η εποχή των βροχών στο Μ.Σ. Δεν βρέθηκα εκεί τέτοια εποχή αλλά μου είπαν ότι βρέχει κάθε μέρα.

Τα πιο δημοφιλή μαγαζιά με fast food εκεί είναι οι taquerias, οι τακερίες.

Τις μεξικάνικες πίτες από καλαμποκάλευρο τις λένε tortillas, τορτίγιες. Είναι πολύ πιο λεπτές από την πίτα του γύρου και είναι πολύ δημοφιλείς εκεί. Τις πουλάνε και στους φούρνους και πολλοί παίρνουν αυτές αντί για ψωμί.

Οι τοτίγιες όπως έγραψα είναι από καλαμποκάλευρο (γενικά το καλαμπόκι εκεί είναι βασικό συστατικό στην κουζίνα τους) αλλά πρόσεξα ότι εδώ βρίσκεις (κυρίως στα σούπερ-μάρκετ) από στάρι και όχι από καλαμπόκι, άρα δεν είναι αυθεντικές μεξικάνικες.

Μάλλον το κάνουν για να είναι πιο οικεία σε μας εδώ η γεύση τους, γιατί από καλαμπόκι έχουν λίγο περίεργη γεύση. Εμένα πάντως μ’ άρεσαν.

Αυτές τις πίτες λοιπόν, τις τορτίγιες, τις γέμιζαν με διάφορα πράγματα (πολύ αγαπητός είναι εκεί ο κόλιανδρος) και αυτά είναι τα tacos, που πουλάνε στις τακερίες όπως εδώ τους γύρους.

Τα τάκος είναι μικρούλικα. Θυμάμαι όταν πρωτοπήγα σε ένα τέτοιο μαγαζί και με ρώτησα ο σερβιτόρος πόσα θέλω του είπα «Ξέρω γω; Βάλε καμιά 10ριά». Θα σκέφτηκε «Χιουμορίστας ο ξένος» και τελικά έφαγα 3+3+2.

Τα τάκος λοιπόν τα σερβίρουν μαζί με πιατάκια από σάλτσες, καυτερές οι περισσότερες. Εδώ είμαστε…

Όλοι ξέρουν φαντάζομαι ότι η μεξικάνικη κουζίνα έχει πολλά πικάντικα φαγητά αλλά πιστέψτε με: πολλές σάλτσες εμείς δεν μπορούμε καν να τις φάμε τόσο πολύ που καίνε.

Πολλοί μπορεί να πήγαν εδώ σε κάποιο μεξικάνικο εστιατόριο και να δοκίμασαν κάτι πικάντικο.

Εδώ το κάνουν πιο ήπιο, μόνο σαν φολκλόρ, να τρως και να λες «Έφαγα καυτερό μεξικάνικο». Αλλά εκεί πραγματικά εμείς δεν μπορούμε να φάμε πολλές από τις σάλτσες τους.

Οι Μεξικάνοι πάντως τις τρώνε. Συμπέρασμα: το στομάχι εκπαιδεύεται, δεν είναι βιολογικό το θέμα. Δεν είναι ότι θέλουν τα φαγητά τους πικάντικα για λόγους φολκλόρ, δεν μπορούν να τα φάνε αλλιώς.

Εγώ πάντως απέφευγα τις κόκκινες και πράσινες σάλτσες γιατί ήταν πολύ επικίνδυνες. Με τον καιρό έμαθα ότι μόνο κάτι καφέ σάλτσες, από φασόλια, μπορούσα να πλησιάσω.

Συνεχίζεται…

Μέξικο Σίτυ, η πόλη με τις εκατό διαφορετικές συνοικίες και τα εκατό διαφορετικά πρόσωπα (μέρος 1ο)

Είχα πολλές μέρες να γράψω εδώ και η αλήθεια είναι ότι είχα κουραστεί λίγο. Είχα κουραστεί και φοβάμαι είχα κουράσει επίσης.

Πάντως όσον αφορά εμένα, δεν κουράστηκα να γράφω γενικά αλλά κουράστηκα να γράφω για την επικαιρότητα.

Μερικές φορές νιώθω ότι αυτά που γράφω εδώ είναι λίγο «βαριά». Και αφού έτσι νιώθω εγώ που τα γράφω, φαντάζομαι πως θα είναι για τους άλλους…

Λέω λοιπόν να αλλάξω ρεπερτόριο από σήμερα και να γράψω για κάτι που θέλω πολύ. Να γράψω για πόλεις και μέρη που επισκέφτηκα και για διάφορους λόγους μου έχουν μείνει.

Κυρίως όμως αυτό το δεύτερο. Τι να γράψεις για μέρη που επισκέφτηκες και δεν σου άφησαν κάτι; Να, π.χ. και στην Καβάλα πήγα, και στη Λάρισα πήγα, και στην Αθήνα φυσικά πήγα. Αλλά τι να γράψω γι’ αυτές τις πόλεις; Πήγα, είδα και απήλθα.

Ενώ π.χ. με τη Μυτιλήνη, όχι μόνο έζησα εκεί αλλά αισθάνομαι πως κάτι με συνδέει με την πόλη αυτή, δεν μου είναι αδιάφορη.

Αλλά σήμερα θα αρχίσω γράφοντας για το Μέξικο Σίτυ (ελληνιστί Πόλη του Μεξικού, ισπανιστί Ciudad de México, που είναι το ίδιο). Όχι μόνο γιατί είναι μια άγνωστη και ίσως «εξωτική» πόλη για τους πολλούς, αλλά και γιατί θυμάμαι τόσα πολλά πράγματα από την πόλη αυτή, που όλα μου έκαναν εντύπωση γιατί ήταν τόσο διαφορετικά από αυτά που ήξερα και άντε να δούμε πως θα τα χωρέσω σε τρεις συνέχειες που υπολογίζω ότι  θα μου πάρει (δεν θέλω να γράφω για 5-6 μήνες για το Μ.Σ.).

Το Μ.Σ. είναι, μαζί με τη Σεούλ, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη στον κόσμο (πρώτη είναι το Τόκυο), με πληθυσμό της ευρύτερης μητροπολιτικής περιοχής κοντά στα 21 εκ. και συνεπώς είναι η μεγαλύτερη πόλη στο δυτικό ημισφαίριο.

Οι Μεξικάνοι την αποκαλούν απλά Μέξικο και συνέχεια μπερδευόμουν στην αρχή. «Πάμε στο Μέξικο» μου έλεγαν. «Γιατί τώρα που είμαστε;» σκεφτόμουν εγώ.

Το Μ.Σ. βρίσκεται περίπου στο κέντρο του Μεξικού, σε πολύ μεγάλο υψόμετρο (2.240 μ.) αλλά εκείνο που μου έκανε εντύπωση είναι πως δεν καταλαβαίνεις πως είσαι τόσο ψηλά. Ακόμα δε, δεν έχω απαντήσει στην εξής ερώτηση: απ’ όσο ξέρω σε τόσο μεγάλο υψόμετρο ή δεν φυτρώνουν καθόλου δέντρα ή φυτρώνουν μόνο πολύ συγκεκριμένα είδη. Πως εκεί έχει τόσα δέντρα;

Το Μ.Σ. ιδρύθηκε αρχές του 14^ου  αι. από τους Αζτέκους και υπήρξε το κέντρο της αυτοκρατορίας τους έως την κατάκτησή του από τους Ισπανούς το 1521.

Ο πληθυσμός της πόλης έφτανε τότε τις 250.000 ψυχές και, αν όχι η μεγαλύτερη, ήταν μία από τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου την εποχή εκείνη.

Η πόλη εκείνη λεγόταν Τενοτστιτλάν στη γλώσσα ναγουάτλ των Αζτέκων. Γλωσσοδέτης, αλλά τι να κάνουμε, έτσι ήταν η γλώσσα εκείνη και προφανώς σ’ αυτούς που τη μιλούσαν φαινόταν εύκολη.

Γενικά η γλώσσα ναγουάτλ είχε πολλούς ήχους σαν «τλ» που σ’ εμάς είναι δύσκολο να τους προφέρουμε. Γι’ αυτό κατέληξα στο συμπέρασμα ότι οι ήχοι έχουν να κάνουν με την εξοικείωση, προφανώς και η γλώσσα των ανθρώπων εκείνων (εννοώ αυτό το κόκκινο πράγμα που έχουμε μέσα στο στόμα μας) ήταν ίδια με τη δικιά μας.

Προσωπικά δεν μπορώ να με φανταστώ να μιλάω γαλλικά. Ε, δεν μπορώ, τι να κάνω; Παρεμπιπτόντως τα ισπανικά μπορεί να φαίνονται δύσκολα στην προφορά τους, αλλά οι ελληνόφωνοι μπορούν να αποκτήσουν σχεδόν τέλεια προφορά στα ισπανικά και το αντίστροφο, ενώ άλλοι λαοί δεν μπορούν. Είναι θέμα δομής της κάθε γλώσσας, φαντάζομαι.

Να, θυμάμαι το 2005 που πρωτοπήγαμε στο Μεξικό και ο ξεναγός στο λεωφορείο στη Γκουανταλαχάρα μας έλεγε για ένα τουριστικό μέρος εκεί, το Τλακεπάκε, και κανένας μας δεν μπορούσε να το προφέρει…

Η Τενοτστιτλάν, για να επανέλθω, ήταν χτισμένη πάνω στη λίμνη Τεξκόκο (άλλος γλωσσοδέτης) και επειδή η κατάκτησή της έγινε μετά από μακρά πολιορκία, καταστράφηκε ολοσχερώς απ’ τα ρεμάλια-ήρωες (απ’ τον Τσιφόρο το δανείστηκα αυτό) του Κορτές.

Στο Μ.Σ. βρέθηκα τον Μάρτη του 2008, τον Δεκέμβρη του ίδιου έτους και τον Δεκέμβρη του 12 (είχα βγάλει και τα εισιτήρια για τον Δεκέμβρη του 2009 αλλά δεν ήταν γραφτό να πάω τότε, ευτυχώς που πήρα τα λεφτά πίσω τουλάχιστον…).

Αφού λοιπόν έγινε η απαραίτητη εισαγωγή, την επόμενη φορά θα γράψω για αυτά που είδα εκεί και μου έκαναν εντύπωση (τη μεγαλύτερη εντύπωση τελοσπάντων γιατί εντύπωση μου έκαναν ένα σωρό πράγματα).

Συνεχίζεται…

Σαν σήμερα το 1937: Η καταστροφή της Γκουέρνικα στον Ισπανικό Εμφύλιο

Ε, θέλω να πιστέψετε ότι είχα επιλέξει να γράψω για το σημερινό θέμα μέρες πριν από τους δύο γερμανοϊσπανικούς ημιτελικούς στο Champions League αλλά τώρα άντε ν’ αποδείξεις ότι δεν είσαι ελέφαντας.

Φαίνεται πως δεν θα έχουμε ισπανικό εμφύλιο στον τελικό του Champions League αφού πάλι οι Γερμανοί παρεμβλήθηκαν (ναι, η ιστορία επαναλαμβάνεται καμιά φορά, σαν φάρσα) αλλά σήμερα λέω να ασχοληθώ με ένα σοβαρότερο θέμα (όχι βέβαια ότι και οι ημιτελικοί του C.L. δεν είναι σοβαρό θέμα. Γι’ αυτό έγραψα «σοβαρότερο» και όχι «σοβαρό»).

Σαν σήμερα λοιπόν το 1937, η αεροπορία του Φράνκο, αποτελούμενη κατά κύριο λόγο από γερμανικά βομβαρδιστικά και Γερμανούς πιλότους, ισοπεδώνει τη μικρή πόλη Γκουέρνικα στη Χώρα των Βάσκων.

Η οποία Γκουέρνικα ήταν μεν μια μικρή πόλη, ακόμα και χωριό θα την έλεγες (5.000 κατοίκους είχε περίπου), αλλά είχε τεράστια σημασία, κυρίως σε συμβολικό επίπεδο.

Πρώτα πρώτα στην Γκουέρνικα ήταν η έδρα της βασκικής Βουλής.

Έπειτα εκεί βρισκόταν η ιερή βελανιδιά των Βάσκων, το ιερό τους δέντρο κάτω απ’ το οποίο συνερχόταν και αποφάσιζε απ’ την αρχαιότητα το κοινό της πόλης και με τον καιρό έγινε ιερός τόπος για όλους  τους Βάσκους.

Θα μου πείτε βέβαια «Μα τι ιερά δέντρα και χαζομάρες; (κάτι άλλο θα πείτε αλλά τελοσπάντων). Είναι σοβαρά πράγματα αυτά;». Ε, αφού το θεωρούσαν ιερό εκείνο το δέντρο τι να κάνουμε; Εμάς αν μας βομβάρδιζαν την Ακρόπολη θα μας έρχονταν καλά;

Βέβαια η Γκουέρνικα ήταν και πάνω στον δρόμο που ανεφοδίαζε το Μπιλμπάο, τη μεγαλύτερη πόλη της Χώρας των Βάσκων, άρα είχε και στρατηγική σημασία και γι’ αυτό προφανώς ο Φράνκο αποφάσισε να τη βομβαρδίσει.

Ο Ισπανικός Εμφύλιος εξερράγη στις 17 Ιουλίου 1936 και διήρκεσε μέχρι την 1^η Απριλίου 1939.

Το 1936 έγιναν εκλογές στην Ισπανία και το Λαϊκό Μέτωπο, που ήταν συνασπισμός αριστερών κομμάτων, επικρατεί με μικρή διαφορά.

Όμως, αφενός στην Ισπανία ο στρατός είχε μακρά παράδοση στις επεμβάσεις στην πολιτική (παρεμπιπτόντως η λέξη χούντα είναι ισπανική), αφετέρου η εποχή δεν ήταν για ν’ ανθίσουν αριστερά λουλούδια (τα ολοκληρωτικά καθεστώτα μεσουρανούσαν παγκοσμίως με «αστέρια» τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι).

Έτσι η συνέχεια ήταν μάλλον προδιαγραμμένη.

Η Ισπανική Στρατιά της Βορείου Αφρικής στασίασε υπό τον στρατηγό Φράνκο (εμένα πάντως ο Φράνκο μου θυμίζει φυσιογνωμικά τον Γρίβα της ΕΟΚΑ Β΄ και τον αντίστοιχο «Φοίνικα της Δημοκρατίας» της Χιλής, τον Αουγκούστο Πινοσέτ), τα εργατικά συνδικάτα (που είχαν πολύ δύναμη), οι κομμουνιστές,  οι αναρχικοί και οι αυτόνομες επαρχίες των Βάσκων και της Καταλονίας τάχθηκαν στο πλευρό της Κυβέρνησης, οι βασιλικοί, ο κλήρος, αλλά και απλοί αγρότες, τάχθηκαν στο πλευρό των στασιαστών, που ονομάστηκαν «Εθνικιστές» (μάλλον επειδή ήταν αντίθετοι στις αποσχιστικές τάσεις πολλών αυτόνομων επαρχιών), η Σοβιετική Ένωση, το Μεξικό και η Κομμουνιστική Διεθνής ενίσχυαν την Κυβέρνηση, η Γερμανία και η Ιταλία τους στασιαστές, με άλλα λόγια στην Ισπανία στήθηκε το 1936 το σκηνικό ενός καθ’ όλα αξιοπρεπούς εμφυλίου πολέμου.

Που όπως κάθε εμφύλιος, διέλυσε τη χώρα. Πολλοί μιλούν ακόμα και 1 εκ. νεκρούς και για πολλά εκατομμύρια προσφύγων σε άλλες χώρες.

Τελικά, ως γνωστόν φαντάζομαι, ο Φράνκο επικράτησε και η Ισπανία μπήκε στον γύψο ως το 1975 που πέθανε ο καουντίγιο.

Και οι δύο πλευρές βαρύνονται με εγκλήματα, αυτό είναι αναμφισβήτητο. Και πάντως, μάλλον έχουν δίκιο όσοι λένε ότι τα περισσότερα εγκλήματα τα διέπραξαν οι Εθνικιστές.

Γιατί; Γιατί αυτοί υπερίσχυαν στα όπλα και, από ένα σημείο του εμφυλίου και μετά, κατείχαν το μεγαλύτερο μέρος της ισπανικής επικράτειας.

Αν τα πράγματα ήταν αντίστροφα, μην έχετε καμιά αμφιβολία ότι τα περισσότερα εγκλήματα θα τα έκαναν οι Δημοκρατικοί.

Πάλι γιατί; Γιατί έτσι είναι η ανθρώπινη φύση.

Ο Βρετανός συγγραφέας Τζωρτζ Όργουελ πολέμησε με την πολιτοφυλακή των Δημοκρατικών στον ισπανικό εμφύλιο.

Μικρός είχα διαβάσει ένα από τα πιο γνωστά του βιβλία, την «Φάρμα των Ζώων» (την έκδοση για παιδιά, αλλά φαντάζομαι η ουσία του βιβλίου ήταν η ίδια).

Σε μια φάρμα, λέει, επαναστατούν τα ζώα, διώχνουν τους ανθρώπους που τα εκμεταλλεύονται και εγκαθιδρύουν Δημοκρατία. Αρχικά τουλάχιστον, γιατί με τον καιρό τα γουρούνια παίρνουν το πάνω χέρι και εκμεταλλεύονται τα άλλα ζώα.

Λέγεται ότι η Όργουελ βασίστηκε για να γράψει την «Φάρμα των Ζώων» στις εμπειρίες του από τη συμμετοχή του στον Ισπανικό Εμφύλιο, όπου στις περιοχές που υπερίσχυαν οι Δημοκρατικοί, έπαιρναν το πάνω χέρι οι Κομμουνιστές (επειδή είχαν καλύτερη οργάνωση) και καταπίεζαν τους υπόλοιπους Δημοκρατικούς (Αναρχικούς, Εργάτες κ.ο.κ.).

Με άλλα λόγια, άλλαζε μόνο ο καταπιεστής, η καταπίεση παρέμενε. Επειδή, το ξαναλέω, έτσι  είναι η ανθρώπινη φύση.

Το γεγονός όμως παραμένει (αν και αλήθεια δεν το είχα κατά νου όταν σκέφτηκα να γράψω αυτά εδώ τα πράγματα). Προσωπικά πολύ θα μ’ άρεσε να έχουμε έναν ποδοσφαιρικό ισπανικό εμφύλιο Ρεάλ – Μπαρτσελόνα (αν και για μένα Ρεάλ & Μπαρτσελόνα είναι παγκόσμιες ομάδες και όχι απλά ισπανικές) στον τελικό του Champions League αλλά μάλλον δεν θα τον έχουμε…

ΥΓ. Και ένα καλό που διάβασα. Λέει ο Ρονάλντο στον Μέσι: «Λοιπόν, τα λέμε στον τελικό, οκ;». Και απαντάει ο Μέσι: «Ναι βέβαια. Που θα βρεθούμε; Στο σπίτι σου ή στο σπίτι μου;».

Το Πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967

 

Οι πρωταίτιοι του Πραξικοπήματος : 

Ταξίαρχος Στυλιανός Παττακός, Συνταγματάρχες Γεώργιος Παπαδόπουλος & Νικόλαος Μακαρέζος

Το Στρατιωτικό Κίνημα, που εξερράγη τα ξημερώματα τις 21ης Απριλίου 1967 με επικεφαλής τον ταξίαρχο Στυλιανό Παττακό και τους συνταγματάρχες Γεώργιο Παπαδόπουλο και Νικόλαο Μακαρέζο. Κατέλυσε το δημοκρατικό πολίτευμα στην Ελλάδα και επέβαλλε μία στυγνή δικτατορία, που διήρκεσε επτά χρόνια.
Η χώρα την εποχή εκείνη βρισκόταν ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο. Οι εκλογές είχαν προκηρυχθεί για τις 28 Μαϊου και την εξουσία ασκούσε από τις 3 Απριλίου η Ε.Ρ.Ε. με πρωθυπουργό τον αρχηγό της Παναγιώτη Κανελλόπουλο έχοντας τη συναίνεση του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Γεωργίου Παπανδρέου και του Βασιλιά Κωνσταντίνου.
Διάχυτη ήταν η πεποίθηση ότι τις επερχόμενες εκλογές θα κέρδιζε η Ένωση Κέντρου και θα επανερχόταν θριαμβευτικά στην εξουσία υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου. Πολλοί ήλπιζαν ότι θα ετίθετο ένα τέλος στη διετή πολιτική ανωμαλία, που έμεινε στην ελληνική ιστορία ως «Αποστασία» και σηματοδοτήθηκε με την παραίτηση του λαοπρόβλητου πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου (είχε λάβει το 52,2% στις εκλογές του 1964) στις 15 Ιουλίου 1965, μετά τη σύγκρουσή του με τον βασιλιά Κωνσταντίνο.
Στα δεξιότερα του πολιτικού φάσματος, ένα τμήμα της ΕΡΕ ζητούσε ένα «λοχία» για να σώσει τη χώρα από τον αναρχοκομμουνισμό. Για τη μετεμφυλιακή Δεξιά της προδικτατορικής περιόδου, κομμουνιστές ήταν εν ευρεία εννοια και οι κεντρώοι και οπωσδήποτε ο απρόβλεπτος Ανδρέας Παπανδρέου, που ήταν το ανερχόμενο αστέρι στην πολιτική σκηνή και εκινείτο αριστερότερα από το κόμμα του, την Ένωση Κέντρου.

Οι στρατηγοί, το Παλάτι, κάποιοι πολιτικοί της Δεξιάς και οι Αμερικανοί καλόβλεπαν μία μικρής διάρκειας συνταγματική εκτροπή, που θα επανέφερε την πολιτική κατάσταση στη σωστή ρότα, δηλαδή στην εναλλαγή στην εξουσία της Δεξιάς και ενός μετριοπαθούς Κέντρου. «Η Χούντα των Στρατηγών» έμεινε στα σχέδια, καθώς τους πρόλαβαν με το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου οι μικροί αξιωματικοί, με πρόσχημα τον κομμουνιστικό κίνδυνο. Τέτοια περίπτωση δεν διαφαινόταν στον ορίζοντα, καθώς η ΕΔΑ, που εκπροσωπούσε την κομμουνιστική Αριστερά (το ΚΚΕ ήταν εκτός νόμου), κινούνταν στο 11,80% των ψήφων στις εκλογές του 1964, σε σχέση με το 24,43% του 1958. Πρέπει, όμως, να συνυπολογίσουμε ότι βρισκόμασταν 17 χρόνια από τη λήξη του Εμφυλίου Πολέμου και στην κορύφωση του Ψυχρού Πολέμου, όσον αφορά τον διεθνή περίγυρο. Ο στρατός ήταν πανίσχυρος, με παράδοση επεμβάσεων τον 20ο 
αιώνα, οι Αμερικανοί θεωρούσαν φέουδο τους την Ελλάδα, το δεξιό παρακράτος ήταν ισχυρό (Δολοφονία Λαμπράκη) και το Παλάτι ήταν ένας αυτόνομος πόλος εξουσίας, «που δεν βασίλευε, αλλά κυβερνούσε». Οι πολιτικοί που κυβέρνησαν αυτά τα 17 χρόνια (Πλαστήρας, Παπάγος, Καραμανλής, Παπανδρέου), ασχολήθηκαν κυρίως με την ανοικοδόμηση της χώρας και την οικονομική ανάπτυξη, παρά με το «βάθεμα και το πλάτεμα» των δημοκρατικών θεσμών και την εξάλειψη των μνημών του Εμφυλίου.
Το πραξικόπημα, «Επανάσταση» για τους θιασώτες του, εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 21ης Απριλίου. Λίγες ώρες πριν, είχε ολοκληρωθεί η συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου και τα μέλη του αποχώρησαν για τα σπίτια τους, χωρίς να έχουν ιδέα για το τι θα επακολουθούσε. Ανάμεσά τους και ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Παναγιώτης Παπαληγούρας.
Η τριάδα των Παπαδόπουλου, Παττακού και Μακαρέζου, μπορεί να ήταν άσοι στη συνωμοσία, αλλά εκμεταλλεύτηκαν τον βαθύ ύπνο των δημοκρατικών κυβερνήσεων και φρόντισαν να τοποθετήσουν στις πιο νευραλγικές θέσεις του στρατεύματος ανθρώπους μυημένους στα σχέδιά τους. Τους βοήθησε, επίσης, το γεγονός ότι μέσα στην Αθήνα υπήρχαν μεγάλες μάχιμες μονάδες, όπως το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Τεθωρακισμένων, που βρισκόταν στη σημερινή Πολυτεχνειούπολη, με διοικητή τον ταξίαρχο Παττακό.
Από εκεί βγήκαν τα πρώτα τανκς στις 2 τα ξημερώματα, για να καταλάβουν όλα τα στρατηγικά σημεία της πρωτεύουσας (Βουλή, Υπουργεία, ΕΙΡ, ΟΤΕ, Ανάκτορα). Την ίδια ώρα, ο συνταγματάρχης Ιωάννης Λαδάς εξαπέλυε πιστές στο κίνημα δυνάμεις για να συλλάβουν το σύνολο της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας. Οι πραξικοπηματίες έβαλαν σε εφαρμογή το ΝΑΤΟικό σχέδιο «Προμηθεύς», για την αντιμετώπιση του κομμουνιστικού κινδύνου, με αποτέλεσμα να κινηθούν όλες οι στρατιωτικές μονάδες της Αττικής. Μεγάλη ήταν η συμβολή του διοικητή της Σχολής Ευελπίδων, Δημήτρη Ιωαννίδη, ο οποίος κινητοποίησε το τάγμα της σχολής και τη Στρατιωτική Αστυνομία (ΕΣΑ). Μία από τις πρώτες ενέργειες των συνωμοτών ήταν να συλλάβουν τον αρχηγό του ΓΕΣ αντιστράτηγο Σπαντιδάκη και να τον αντικαταστήσουν με τον ομοιόβαθμό του Οδυσσέα Αγγελή, που ήταν μυημένος στο κίνημα. Ο νέος αρχηγός του Στρατού έδωσε εντολή σε όλους του μεγάλους στρατιωτικούς σχηματισμούς να εφαρμόσουν το σχέδιο «Προμηθεύς» κι έτσι να εξασφαλισθεί η υπακοή του στρατεύματος σε όλη τη χώρα.
Η μοναδική ενέργεια για να αντιμετωπιστεί εγκαίρως το πραξικόπημα έγινε από την πλευρά του Υπουργού Δημόσιας Τάξης Γεωργίου Ράλλη, ο οποίος προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον ταξίαρχο Ορέστη Βιδάλη για να κινητοποιήσει το Γ' Σώμα Στρατού στη Θεσσαλονίκη. Δεν πρόλαβε, αφού το σχέδιο «Προμηθεύς» είχε ήδη τεθεί σε εφαρμογή, με αποτέλεσμα ο ταξίαρχος Βιδάλης να μην λάβει ποτέ το σήμα του Γεωργίου Ράλλη.
Ο αιφνιδιασμός ήταν πλήρης και στις 3:30 τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου το στρατιωτικό κίνημα είχε επικρατήσει και μάλιστα αναίμακτα. Νωρίς το πρωί, το ραδιόφωνο ΕΙΡ έπαιζε εμβατήρια και δημοτικά άσματα και οι αγουροξυπνημένοι Έλληνες άκουγαν τα πρώτα «Αποφασίζομεν και Διατάζομεν» των δικτατόρων, που ήταν η απαγόρευση των συγκεντρώσεων άνω των τριών ατόμων. Με συντακτική πράξη κατά τη διάρκεια της ημέρας ανεστάλησαν οι διατάξεις του Συντάγματος και ματαιώθηκαν οι εκλογές της 28ης Μαΐου 1967.
Αιφνιδιασμένοι από τις εξελίξεις φαίνεται να ήταν και οι Αμερικανοί, που δεν περίμεναν την κίνηση του Παπαδόπουλου. Τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αθήνα Φίλιπ Τάλμποτ ξύπνησε ο ανιψιός του πρωθυπουργού Κανελλόπουλου, Διονύσης Λιβανός, και του ανακοίνωσε την είδηση. Όταν μετά από λίγες μέρες ο Τάλμποτ είπε στο σταθμάρχη της CIA στην Αθήνα, Τζακ Μέρι, ότι το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου ήταν ο βιασμός της Ελληνικής Δημοκρατίας, αυτός του απάντησε κυνικά: «Μα, πως είναι δυνατόν να βιάσεις μία πόρνη;..»

Μόνο δύο πρωινές εφημερίδες πρόλαβαν να περιλάβουν στην ύλη τους την εκδήλωση του πραξικοπήματος. Η «Καθημερινή» στην πρώτη της σελίδα είχε ένα μονόστηλο με τίτλο «Την 2αν πρωινήν εξερράγη στρατιωτικόν κίνημα. Συνελήφθησαν πολιτικοί άνδρες», ενώ η «Αυγή» πάνω από τον τίτλο της έγραφε: «Συνελήφθησαν από στρατιωτικούς οι Μ. Γλέζος, Λ. Κύρκος, Α. Παπανδρέου. Ασυνήθιστες κινήσεις στρατιωτικών και αστυνομικών δυνάμεων». Στις 7 το πρωί, η ηγεσία των πραξικοπηματιών επισκέφθηκε στα Ανάκτορα του Τατοΐου τον Κωνσταντίνο και του ζήτησε να ορκίσει την κυβέρνησή τους. Η περιοχή ήταν περικυκλωμένη από τανκς για να μην υπάρξει περίπτωση δυναμικής αντίδρασης από τον άνακτα. Ο βασιλιάς, παρά την προτροπή του συλληφθέντα πρωθυπουργού Παναγιώτη Κανελλοπούλου να αντισταθεί, συμβιβάστηκε μαζί τους «για να μην χυθεί αίμα ελληνικό» και αργά το απόγευμα όρκισε την κυβέρνηση, με πρωθυπουργό τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνο Κόλλια. Επρόκειτο βέβαια για πρωθυπουργό - μαριονέτα, αφού τα νήματα κινούσε ο ισχυρός άνδρας του κινήματος, συνταγματάρχης Γεώργιος Παπαδόπουλος. Ο συλληφθείς και αποπεμφθείς αρχηγός του ΓΕΣ Γρηγόριος Σπαντιδάκης, άνθρωπος του βασιλιά, όπως και ο Κόλλιας, προσχώρησε στους κινηματίες και ανέλαβε Υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Την ίδια μέρα άρχισαν και οι συλλήψεις απλών πολιτών, ενώ είχαμε και τα πρώτα θύματα. Τα όργανα της Χούντας δολοφονούν στον Ιππόδρομο, που είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, το στέλεχος της ΕΔΑ Παναγιώτη Ελή, ενώ ένας στρατιώτης πυροβολεί τη νεαρή Αθηναία Μαρία Καλαυρά, γιατί δεν υπάκουσε στις διαταγές του. Δέκα ημέρες αργότερα, η Χούντα ανακοίνωσε ότι οι συλληφθέντες ανέρχονταν σε 6509 άτομα, στη συντριπτική τους πλειονότητα αριστερών πεποιθήσεων.
Η Ελλάδα από την 21η Απριλίου 1967 μπήκε στο «γύψο», κατά την έκφραση του Παπαδόπουλου, για 7 χρόνια, 3 μήνες και 3 μέρες. Η Δικτατορία κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος στις 23 Ιουλίου 1974, μετά το εγκληματικό πραξικόπημα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή στη Μεγαλόνησο. Η κατάργηση των στοιχειωδών ελευθεριών, οι φυλακές, οι εξορίες και τα βασανιστήρια, οι δολοφονίες των αντιπάλων του καθεστώτος, ο πνευματικός και πολιτιστικός μεσαίωνας, αλλά και η Κυπριακή Τραγωδία, καταγράφουν τη Χούντα των Συνταγματαρχών ως μία από τις μελανότερες στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.

Σήμερα η λήθη έχει συντελέσει ώστε να βλέπουμε τιμητές της χούντας και του ναζισμού εκλεγμένους στην Βουλή. Ο Ελληνικός Λαός όπως δέν είχε αντισταθεί στην επιβολή της Δικτατορίας, έτσι και σήμερα ανέχεται την εκπροσώπηση του από νοσταλγούς της Στρατιωτικής Δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967. Φυσικά αυτό το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο και συμπτωματικό. Η Δημοσιονομική κατάρρευση και η ατιμωρησία των υπευθύνων πολιτικών προσώπων από την μεταπολίτευση του 1974 και μετά εξηγούν επιφανειακά την εμφάνιση της "Χρυσής Αυγής" στο προσκήνιο και μάλιστα μέσα στο κοινοβούλιο.  

πηγή : www.sansimera.gr

Η ηγεμονία στην Ευρώπη, η φυσική επιλογή και ο κακός καιρός

Θα ήθελα ειλικρινά να ζητήσω συγνώμη αν μερικοί βρουν χωρίς ενδιαφέρον το σημερινό θέμα.

Το ότι μ’ αρέσει πολύ η Ιστορία, δεν σημαίνει και ότι ενδιαφέρει όλο τον κόσμο, πολύ περισσότερο ένα θέμα σαν το σημερινό, που είναι κάπως (πολύ) «εξειδικευμένο».

Σαν σήμερα λοιπόν, το 1587, ο Βρετανός ναύαρχος Σερ Φράνσις Ντρέικ (ο οποίος σημειωτέων, πριν γίνει ναύαρχος και Σερ, ήταν πειρατής και έγινε και τα δύο απ’ την Ελισάβετ Α΄ της Αγγλίας εξαιτίας του ιδιαίτερου ταλέντου του να κουρσεύει ισπανικά καράβια, με ιδιαίτερη αδυναμία εκείνα που έρχονταν απ’ τις ισπανικές αποικίες της Αμερικής φορτωμένα με χρυσάφι) βυθίζει πολλά καράβια της  Ισπανικής Αρμάδας στο λιμάνι του Κάδιθ, εγκαινιάζοντας την εποχή της βρετανικής κυριαρχίας στις θάλασσες.

Θα μου πείτε «Καλά της έκανε. Και τι μας ενδιαφέρει εμάς;». Kαι δίκιο θα έχετε βέβαια αλλά η σημερινή επέτειος θα μας χρησιμεύσει μόνο σαν αφετηρία να ψάξουμε γιατί στο καλό όλη η δύναμη της Ευρώπης έχει μαζευτεί στα βόρειά της και εμείς οι Νότιοι βράζουμε στο ζουμί μας.

Η ιστορία ξεκινάει απ’ την Ελλάδα μας που ηγείται, πολιτιστικά κυρίως, της Ευρώπης πολλούς αιώνες πριν τη γέννηση του Χριστού.

Από κει η ευρωπαϊκή πρωτοκαθεδρία περνάει στη Ρώμη, στη συνέχεια στις ιταλικές πόλεις-Κράτη (Βενετία, Γένοβα, Φλωρεντία κ.α.) και από κει πάλι περνάει όλο και πιο δυτικά, στην Ισπανία.

Ευρωπαϊκή πρωτοκαθεδρία σημαίνει πλέον και παγκόσμια πρωτοκαθεδρία. Η ισπανική αυτοκρατορία του 15^ου αι. αποκλήθηκε «η αυτοκρατορία στην οποία ο ήλιος δεν δύει ποτέ». Και πώς να έδυε αφού ξεκινούσε απ’ τις Φιλιππίνες, περνούσε απ’ την Ευρώπη και κατέληγε στον Νέο Κόσμο, στην Αμερική.

Κάπου εκεί αναδύονται άλλες Δυνάμεις στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, η Ισπανία μπλέκει σε κάτι 80ετείς πολέμους στον βούρκο των Κάτω Χωρών, σε κάτι πολέμους με την Γαλλία (Γάλλοι και Ισπανοί τους συνήθιζαν πολύ τους πολέμους μεταξύ τους ανέκαθεν) και σε μία πολεμική περιπέτεια με την Αγγλία.

Η οποία Αγγλία επικρατεί.

Σαν σήμερα, το 1587, οι Άγγλοι θρασύτατα (αφού θεωρούνταν πολύ λιγότερο ισχυροί απ’ τους κοσμοκράτορες Ισπανούς τότε) εισβάλλουν στον κόλπο του Κάδιθ και πυρπολούν πολλά απ’ τα καράβια της Ισπανικής Αρμάδας.

Για να τους τιμωρήσουν οι Ισπανοί στέλνουν κατά της Αγγλίας τον επόμενο χρόνο ολόκληρο τον στόλο τους, την αποκαλούμενη «Ανίκητη Αρμάδα».

Όμως η εκστρατεία εκείνη της Αρμάδας θα αποτύχει οικτρά εξαιτίας… του καιρού, ο ισπανικός στόλος θα καταστραφεί απ’ τη θαλασσοταραχή, η Αγγλία θα σωθεί και τα πράγματα θα πάρουν τον δρόμο τους…

Μάλιστα. Δηλαδή σήμερα η Βόρεια Ευρώπη επιβάλλει στη Νότια αυτά που θέλει εξαιτίας, εν πολλοίς, ενός καπρίτσιου του καιρού το 1588. Αν είναι δυνατόν…

Βέβαια, για να τα λέμε και όλα, δεν είμαι κατά του οικονομικού μας ελέγχου γιατί είμαστε γνωστοί τσαπατσούληδες. Δεν μπορεί να είναι τυχαία σύμπτωση ότι οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου έχουν όλες οικονομικά προβλήματα ενώ οι χώρες του Βορρά όχι.

Πριν πολλά χρόνια οδηγούσα, θυμάμαι, το αυτοκίνητο κάπου στη Θεσσαλονίκη. Άκουσα λοιπόν στο ράδιο κάτι που μου έκανε μεγάλη εντύπωση.

Αναφερόταν σε μια θεωρία σύμφωνα με την οποία η επικράτηση της Αγγλίας επί της Γαλλίας σε μια μεγάλη σειρά πολέμων, που ξεκίνησαν σχεδόν απ’ τον Μεσαίωνα, οφείλεται στο ότι η Αγγλία είναι πιο… βόρεια απ’ τη Γαλλία!

Ναι αλήθεια, αυτό έλεγε η θεωρία εκείνη!

Αυτό βέβαια προϋποθέτει ότι ο γεωγραφικός παράγοντας προσδίδει και άλλα πλεονεκτήματα, αλλιώς δεν θα είχε νόημα. Προφανώς οι Βόρειοι, εκτός από το να είναι πιο βόρειοι, πλεονεκτούν και κάπου αλλού έναντι των Νοτίων.

Εγώ το λέω αυτό που έχουν οι χώρες του Βορρά «αποτελεσματικότητα». Το προτέρημα αυτό δεν είναι κάτι απλό, κάτι που μπορεί να εξηγηθεί και να γίνει κατανοητό εύκολα.

Δεν είναι ότι οι άνθρωποι εκεί είναι πιο έξυπνοι ή πιο εργατικοί.
Να το πω με ένα παράδειγμα. Αν υποθέσουμε ότι οι κοινωνίες μας ανήκουν στο ζωικό είδος (δεν είναι ειρωνεία αυτό), οι Βόρειοι θα επιβίωναν. Αυτό εννοώ ότι είναι πιο αποτελεσματικοί.

Σαν το παραμύθι του τζίτζικα με τον μέρμηγκα.

Ή για να πάρουμε μια άλλη, πιο γνωστή θεωρία, ο Μαξ Βέμπερ υποστήριξε στην «Προτεσταντική ηθική και το πνεύμα του Καπιταλισμού», ότι οι Προτεστάντες είναι πιο «αποτελεσματικοί» απ’ τους Καθολικούς (και φυσικά από μας τους Ορθόδοξους), κάτι που για μένα έχει κάποια βάση.

Βέβαια, το ξανάπα, όπως είπε και ο συχωρεμένος ο Μονταλμπάν «όσο Νότιος και αν είναι κάποιος, είναι πιο Βόρειος από κάποιους άλλους». Που σημαίνει ότι εμείς πλεονεκτούμε έναντι της… Αφρικής λ.χ.

Αλλά επειδή τα πράγματα δεν είναι ποτέ άσπρο-μαύρο (αλλιώς οι ρατσιστές θα ήταν ολόσωστοι), πάλι δεν μπορεί επίσης να είναι τυχαίο ότι η ευρωπαϊκή Αναγέννηση ξεκίνησε απ’ την Ιταλία, άρα απ’ το Νότο, ότι η ελληνική, η ιταλική και η ισπανική κουζίνα, πώς να το κάνουμε, είναι πιο γνωστές και, υποθέτω, πιο ελκυστικές, απ’ τη γερμανική π.χ. ή ότι ακούμε λάτιν μουσική και όχι γερμανική.

Και αυτό στο οποίο υπερτερούν οι Νότιοι μπορεί να μην θεωρείται από κάποιους εξίσου σημαντικό με αυτό στο οποίο υπερτερούν οι Βόρειοι, αλλά τελικά είναι. Αυτή είναι η διαφορά μεταξύ Φύσης και Πολιτισμού, που λέγαμε και στο Πανεπιστήμιο.

* «Que pobre navidad tristeza es lo que hay. ¡Pobre Venezuela! Llora su dolor…» (Τι χριστουγεννιάτικη λύπη που υπάρχει. Φτωχή Βενεζουέλα! Κλάψε τον πόνο σου…).

Το ποίημα αυτό είναι ενός άσημου πολίτη της Βενεζουέλας και αναφέρεται στα τελευταία Χριστούγεννα (του 2012).

Όλο το ποίημα σου ματώνει την καρδιά και δείχνει ότι τα πράγματα δεν είναι καθόλου ειδυλλιακά στη χώρα αυτή (όπως μπορεί να πιστεύουν πολλοί).

Δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα δυστυχώς… Για την ακρίβεια το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να ευχηθούμε το καλύτερο για τη χώρα αυτή.

Η κότα έκανε τ’ αυγό ή το αυγό την κότα;

Από μέρες ήθελα να σχολιάσω μία είδηση της επικαιρότητας που συνδέεται με ένα θέμα στο οποίο είμαι πολύ ευαίσθητος, αυτό της φοροδιαφυγής.

Γιατί αλήθεια η φοροδιαφυγή, ο πλουτισμός στην υγειά των κορόϊδων (εμείς είμαστε αυτά και όχι αυτό το πράγμα έξω από εμάς, το Κράτος που σε πολλούς μπορεί να φαίνεται ακόμα και μαγκιά να το κοροϊδέψουν και να το εξαπατήσουν), είναι σε τελική ανάλυση μια βαθύτατα αντικοινωνική συμπεριφορά.

Μου φαίνεται ότι εμείς εδώ ξεχωρίζουμε τα εγκλήματα σε αυτά που γίνονται σε βάρος συγκεκριμένων ατόμων και που τα θεωρούμε, ας πούμε, «ειδεχθή» και σε αυτά που γίνονται σε βάρος του κοινωνικού συνόλου, που τα θεωρούμε ως και επιτρεπόμενα σε ορισμένες περιπτώσεις. Και βάζω και τον εαυτό μου μέσα, αφού σε πολλές περιπτώσεις συλλαμβάνω τον εαυτό μου να κάνει αυτόν τον διαχωρισμό στα εγκλήματα.

Π.χ. η γνωστή καραμέλα «αφού το Κράτος δεν είναι εντάξει στις υποχρεώσεις απέναντι στους πολίτες, γιατί να είναι αυτοί στις υποχρεώσεις τους απέναντι στο Κράτος;».

Η κότα έκανε τ’ αυγό ή το αυγό την κότα; Αφού οι πολίτες δεν φροντίζουν για ένα ισχυρό Κράτος πως αυτό το έρμο ν’ ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των πολιτών;

Οι οποίες απαιτήσεις βέβαια είναι απόλυτα θεμιτές αλλά ας βοηθήσουμε και εμείς το Κράτος να έχει τα μέσα να ανταπεξέλθει. Βόηθά με να σε βοηθώ, που λέει κι ο λαός…

Για να έρθουμε στο θέμα, την Κομοτηνή έπεσε θύμα ξυλοδαρμού με αποτέλεσμα να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση ένας 20χρονος φοιτητής επειδή, όπως καταγγέλει, αρνήθηκε να πληρώσει σε μπαρ που δεν του έκοψε απόδειξη κάνοντας  χρήση του περίφημου μέτρου «Δεν πληρώνω αν δεν πάρω απόδειξη».

Και πολύ έκανε και έφυγε χωρίς να πληρώσει, για μένα.

Ας ξεχάσουμε τους πολιτικούς και μην περιμένουμε από αυτούς να αλλάξουν το σύστημα. Εμείς πρέπει ν’ αλλάξουμε νοοτροπία.

Ο φοιτητής αυτός προσπάθησε ν’ αλλάξει το σύστημα. Όλοι μας ήπιαμε καφέ σε κάποια καφετέρια χωρίς πουθενά στο τραπεζάκι να υπάρχει απόδειξη. Ελάτε τώρα, έτσι είναι.

Και το χειρότερο πιο είναι; Ότι «προσβολή» δεν θεωρείται να μην φέρει ο σερβιτόρος την απόδειξη αλλά να τη ζητήσει ο πελάτης… Εκεί είναι που τρελαίνομαι.

Εξού και το «γίνατε γύφτοι για 8 ευρώ» του μπράβου προς την παρέα του φοιτητή. Το ποιος έγινε «γύφτος» βέβαια είναι πολύ συζητήσιμο (και χωρίς να έχω τίποτα με τους γύφτους).

Αν και δεν το καταλάβαμε, το επεισόδιο αυτό αφορά τον εκφοβισμό ολόκληρης της κοινωνίας στο πρόσωπο ενός πολίτη που προσπάθησε να αλλάξει κάποια κακώς  κείμενα.

Και γι’ αυτό οι υπαίτιοι του επεισοδίου πρέπει να τιμωρηθούν παραδειγματικά.